Jeanne van Rijs: In de winter ook genieten van je tuin? Deel 2

Deel 2: Wintergroen

Als ontwerper streef je altijd naar een voldoende aantrekkelijk beeld in de wintertuin. In het voorgaande deel van deze serie van drie over de wintertuin kwam het belang van structuur aan de orde. Eén van de mogelijkheden om structuur in de wintertuin aan te brengen is de keuze voor wintergroene hagen. Daarnaast kunnen alle wintergroene planten een bijdrage leveren aan een aangenaam winterbeeld.

TRANSLATION BUTTON CAN BE FOUND UNDER THIS POST

Ilex maximowicziana

Wintergroene hagen in de wintertuin

Abelia grandiflora

Elke haag zorgt voor lijn en structuur, maar de wintergroene hagen vallen in de winter extra op. Denk aan een strak geknipte Taxushaag of de vele Buxushaagjes die we afgelopen decennia zoveel aangeplant zagen, maar die nu, door de Buxuxmot, erg aan waarde hebben ingeboet. Een goede vervanger voor Buxus is Ilex maximowicziana var ‘Kanehirae’ (Japanse Hulst) die veel op Buxus lijkt, frisser groen is en harder groeit. Voor hogere wintergroene hagen voldoen o.a. Prunus lusitanica, Prunus laurocerasus ‘Caucasica’ en Eleagnus ebbingei, waarvan het blad een zilverkleurige achterkant heeft. Weinig gebruikt zijn hagen van hulst (Ilex crenata). Je hebt er wel wat ruimte voor nodig en snoeien van zo’n prikhaag, is niet het meest aangename werk, maar mooi zijn ze wel met hun rode bessen in de winter. Alle deze hagen groeien goed en gemakkelijk. Een tuin wordt extra interessant als je de hagen in verschillende hoogten knipt.

Prunus lusitanica

Wintergroene heesters

Mahonia


Er zijn meer wintergroene struiken dan je op het eerste oog zou denken en het is de moeite waard om ze in je tuin te planten om een goed winterbeeld te krijgen. Van een aantal heesters, als b.v. Taxus baccata, Choysia en Ilex (hulst) zijn strakke vormen te snoeien, die, in ritme in de tuin geplaats, een opvallend en aandachttrekkend spel geven. Viburnum tinus, Viburnum davidii en de wat onbekendere, laatbloeiende Abelia gedijen in de zon of halfschaduw. Denk voor de halfschaduw eens aan Nandina, hemelse bamboe. Een geweldige struik, met mooie herfstkleur en roomkleurige bloempluimen. Hij lijkt wel wat op bamboe, wat zijn Nederlandse naam dan ook verraad. Je hebt wel meerdere exemplaren nodig om de rode bessen, die de hele winter de tuin verfraaien, te krijgen. Sarcococca, Rhododendron en Mahonia media zijn goede wintergroene struiken voor de halfschaduw en schaduw. De laatste geurt ook nog eens heerlijk tijdens de bloei!

Nandina (hemelse bamboe)
Sarcococca
Viburnum tinus

Wintergroene vaste planten

Bergenia ‘Jelle’


In een zonnige border zijn er wat minder wintergroene vaste planten voorhanden dan in halfschaduw of schaduwomstandigheden. Eén van de best bruikbare is Bergenia (Schoenlapper), die overigens breed inzetbaar is omdat hij ook in de halfschaduw en de schaduw gedijt. In meer schaduwrijke omstandigheden is de keuze groter. Hoewel niet aan iedereen bekend is, zijn er prachtige wintergroene varens die niet woekeren, maar in de wintertuin beeldbepalend zijn; de Mannetjesvaren, (Dryopteris felix mas), IJzervaren (Cyrtomium falcatum), Tongvaren (Phyllitis scolopendrium) en de veel typen Naaldvarens (Polystichum). Allemaal stuk voor stuk de moeite waard. Grappig; het blad van de klimopbladige Cyclaam (Cyclamen hederifolium) is juist in de winter zichtbaar en verdwijnt van maart tot september weer onder grond.

Cyclamen hederifolium
Polystichum (naaldvaren)

Wintergroene bodembedekkers

Asarum europeum (mansoor)


Ook in deze groep zijn er een aantal goed bruikbare wintergroene planten te vinden. Denk voor halfschaduw/schaduwrijke omstandigheden onder andere aan Mansoor (Asarum europeum) en aan Pachyphragma macrophyllum, een goede vervanger voor Pachysandra die op dit moment lijdt onder schimmelziekten. Deze planten blijven echt mooi gedurende de winter. Dat geldt ook voor Geranium microrrhizum een supersterke bodembedekker voor vrijwel alle omstandigheden.

Voor wat zonniger omstandigheden kun je maagdenpalm gebruiken. Een groter oppervlak waarvan de planten elk jaar in eind febr. flink teruggesnoeid zijn, kan in het voorjaar prachtig blauw bloeien. Op te kleine oppervlakken kan het er echter slordig uitzien met ranken die te lang zijn, het oppervlak maar mager bedekken en weinig bloei geven. Waldsteinia ternata is voor zonnige tot halfschaduw situaties goed te gebruiken. Deze plant groeit het oppervlak snel dicht en bloeit met heldergele bloemen.

Wintergroene klimplanten

Clematis armandii

Dit is wat lastiger. Lonicera henryii (Kamperfoelie) is wintergroen, maar doet niet wat je hoopt dat een kamperfoelie doet; mooi bloeien en geuren. Maar goed, wintergroen is hij wel en sterk ook.
Twee andere soorten die ik graag gebruik zijn fantastisch, maar niet 100% winterhard. Je kunt ze dus bij matige tot strenge vorst kwijtraken. Het is Clematis armandii; je zou het lange glanzend wintergroene blad in eerste instantie niet als een Clematisblad herkennen. Hij bloeit in april met geurende bloemen. De andere wintergroene klimplant is Trachelospermum jasminoïdes (Toscaanse jasmijn) ook en bloeit in de zomer met geurende witte bloempjes.
Wat kwetsbaar dus, maar zeker de moeite om over een pergola of schutting te laten klimmen en zo wintergroen op hoogte te krijgen.

Hedera helix

© Oxalis tuinontwerpen

Tekst & afbeeldingen; Jeanne van Rijs Oxalis Tuinontwerpen

Deel 3 van deze serie verschijnt op zaterdag 16 januari

Mis geen bericht en ontvang een email notificatie voor een nieuw bericht

Gebruik het formulier hieronder om u in te schrijven. Afmelden kan bij elke email.

Andere berichten van Jeanne van Rijs

Jeanne van Rijs: In de winter ook genieten van je tuin?

Deel 1; spannende lijnen en vormen In de winter is je tuin vaak niet zo gezellig. Voeg daar grijsgrauw regenweer bij en je winterdipis al snel een feit. Ik wil je laten zien dat dat niet hoeft. Een wintertuin is natuurlijk altijd minderaantrekkelijk dan in de zomer, maar een saaie bruine en platgeslagen boel hoeft…

Meest recente berichten

Ton ter Linden en Gert Tabak bezoeken de oude Hortus Amsterdam

Door Gert Tabak Samen met mijn partner tuinontwerper/kunstschilder Ton ter Linden, geboren en getogen Amsterdammer, bezochten we aan het begin van het jaar zijn geboortestad, om herinneringen op te halen aan de geliefde plekken uit zijn jeugd; en natuurlijk deden we ook de Hortus Botanicus even aan. We waren diep ontroerd door de heerlijke ‘oude’…

Uliveto-tuin tussen de sequoiabossen in Californië U.S.A

Gelegen op de groene helling tussen de eiken savanne van de Santa Cara-vallei en de sequoiabossen van de Santa Cruz-bergen, nestelt deze moderne woning en bijgebouwen zich naadloos in dit drie hectare grote terrein. Vanaf het begin was het ontwerp bedoeld om op te gaan in de natuurlijke omgeving en de vergezichten van de aangrenzende…

Nu is de tijd voor de kamerplanten gekomen

Veel van ons plantliefhebbers hebben alles, in ieder geval binnenshuis, momenteel nog in de kerstsfeer. Heel veel green-lovers maken in de komende weken, na de kerst, weer plannen voor een groene beleving binnenshuis. Kamerplanten zijn weer helemaal trendy. Sommige mensen zien planten nog steeds als decoratie, met ongeveer dezelfde functie als een schilderij. Vaak gaat…

Struikheide, Dopheide, Schotse heide, de herwaardering van heide

De heidesoorten behoren met hun geringe hoogte, van 45 en 60 cm, tot de kleinste heesters. Een goede eigenschap zijn o.a hun bloeitijd en de hoeveelheid aan kleine bloemen. Een groot deel van de heidesoorten en cultivars fleuren onze wintertuin op, Sommige heidesoorten beginnen al in de herfst. We hebben heide te lang genegeerd, Terwijl…

Forest garden in Mexico, Valle de Bravo

Deze bostuin ligt op ongeveer 2 uur vanaf Mexico City in de streek Valle de Bravo. Deze regio staat bekend om het grote meer, het koele klimaat en de bossen waar de eik en de dennenbomen goed groeien. Van de jury Uit de juryverklaring: “Met zijn weelderige vegetatie benadert Forest Garden de locatie als een…

Groentrends van trendy tuinplanten 2023

Al enkele jaren doet Bloemenbureau Holland de promotie van de Nederlandse sierteeltproducten dit project doen zij in een gezamenlijk proces met Tuinbranche Nederland, Ibulb, inretail en Bureau Nijman + Van Haaster. De nieuwe trends zijn gebaseerd op de tijdgeest. De samenleving is uit balans door de vele kopzorgen rondom de energieprijzen, oorlog, klimaattransitie, woningnood. Polarisatie…

Kerstarrangementen inspiratie 2022

Het is een traditie om naast de buitenboel het huis van binnen te versieren. Een mooie kerstboom, poinsettia en verse bloemen mogen daarbij niet ontbreken. Jaren geleden werd er nog gewacht met kerstversieringen tot de Sint was vertrokken terug naar Spanje. Tegenwoordig is de kerstman er vaak al vroeg. Cijfers & trends In 2021 vierde…

Mien Ruys, de geschiedenis van vaste planten

Foto; Park Sorghvliet denhaag.com Als u in het voorjaar langs tuinen loopt ziet u daar de groene punten uit de zwarte grond te voorschijn komen. Het duurt vervolgens slechts een paar dagen voor de sprietjes uitgroeien tot frisgroene bladeren in een grote hoedanigheid aan vorm en kleur. Weldra komen ook de stengels en bloemen tevoorschijn.…

Bloembollen waar je blij van wordt!

Het kan nog zo’n mooie vlinderstruik zijn en voorzien van een etiket waarin verschillende tuinplanten worden aangeprezen als bij- en vlindervriendelijk, als de kweker chemische middelen en kunstmest (NPK) heeft gebruikt zijn ze echter niet zo vriendelijk. Echte bij- en vlindervriendelijke tuinplanten, heesters en bloembollen zijn door de kweker zonder kunstmatige chemische bestrijding en bemesting…

Garden Royalty Jimi Blake en zijn Hunting Brook Gardens

Hunting Brook gardens van biologisch tuinier Jimi Blake is een bekende tuin in Ierland. Ook Jimi Blake is behoorlijk bekend, ook buiten Ierland. Dat tuinieren in het bloed zit blijkt wel omdat Jimi’s (June Blake) zus ook een bekende tuinierster is en een bekende tuin heeft. Jimi Blake begon in de jaren negentig als tuinbaas…

Park Sloterdijk maakt velen blij en rijk

Aan de westkant van Amsterdam ligt station Sloterdijk, naar het dorpje waar nu alleen wat resten van over zijn. Station Sloterdijk is een belangrijk en druk knooppunt van trein, tram, bus en taxi. Het was op deze locatie een plek van leegstaande kantoren, zoals er tegenwoordig veel van zijn. Nu is er een radicale verandering…

Eén reactie op “Jeanne van Rijs: In de winter ook genieten van je tuin? Deel 2”