Jeanne van Rijs: In de winter ook genieten van je tuin? Deel 2

Deel 2: Wintergroen

Als ontwerper streef je altijd naar een voldoende aantrekkelijk beeld in de wintertuin. In het voorgaande deel van deze serie van drie over de wintertuin kwam het belang van structuur aan de orde. Eén van de mogelijkheden om structuur in de wintertuin aan te brengen is de keuze voor wintergroene hagen. Daarnaast kunnen alle wintergroene planten een bijdrage leveren aan een aangenaam winterbeeld.

TRANSLATION BUTTON CAN BE FOUND UNDER THIS POST

Ilex maximowicziana

Wintergroene hagen in de wintertuin

Abelia grandiflora

Elke haag zorgt voor lijn en structuur, maar de wintergroene hagen vallen in de winter extra op. Denk aan een strak geknipte Taxushaag of de vele Buxushaagjes die we afgelopen decennia zoveel aangeplant zagen, maar die nu, door de Buxuxmot, erg aan waarde hebben ingeboet. Een goede vervanger voor Buxus is Ilex maximowicziana var ‘Kanehirae’ (Japanse Hulst) die veel op Buxus lijkt, frisser groen is en harder groeit. Voor hogere wintergroene hagen voldoen o.a. Prunus lusitanica, Prunus laurocerasus ‘Caucasica’ en Eleagnus ebbingei, waarvan het blad een zilverkleurige achterkant heeft. Weinig gebruikt zijn hagen van hulst (Ilex crenata). Je hebt er wel wat ruimte voor nodig en snoeien van zo’n prikhaag, is niet het meest aangename werk, maar mooi zijn ze wel met hun rode bessen in de winter. Alle deze hagen groeien goed en gemakkelijk. Een tuin wordt extra interessant als je de hagen in verschillende hoogten knipt.

Prunus lusitanica

Wintergroene heesters

Mahonia


Er zijn meer wintergroene struiken dan je op het eerste oog zou denken en het is de moeite waard om ze in je tuin te planten om een goed winterbeeld te krijgen. Van een aantal heesters, als b.v. Taxus baccata, Choysia en Ilex (hulst) zijn strakke vormen te snoeien, die, in ritme in de tuin geplaats, een opvallend en aandachttrekkend spel geven. Viburnum tinus, Viburnum davidii en de wat onbekendere, laatbloeiende Abelia gedijen in de zon of halfschaduw. Denk voor de halfschaduw eens aan Nandina, hemelse bamboe. Een geweldige struik, met mooie herfstkleur en roomkleurige bloempluimen. Hij lijkt wel wat op bamboe, wat zijn Nederlandse naam dan ook verraad. Je hebt wel meerdere exemplaren nodig om de rode bessen, die de hele winter de tuin verfraaien, te krijgen. Sarcococca, Rhododendron en Mahonia media zijn goede wintergroene struiken voor de halfschaduw en schaduw. De laatste geurt ook nog eens heerlijk tijdens de bloei!

Nandina (hemelse bamboe)
Sarcococca
Viburnum tinus

Wintergroene vaste planten

Bergenia ‘Jelle’


In een zonnige border zijn er wat minder wintergroene vaste planten voorhanden dan in halfschaduw of schaduwomstandigheden. Eén van de best bruikbare is Bergenia (Schoenlapper), die overigens breed inzetbaar is omdat hij ook in de halfschaduw en de schaduw gedijt. In meer schaduwrijke omstandigheden is de keuze groter. Hoewel niet aan iedereen bekend is, zijn er prachtige wintergroene varens die niet woekeren, maar in de wintertuin beeldbepalend zijn; de Mannetjesvaren, (Dryopteris felix mas), IJzervaren (Cyrtomium falcatum), Tongvaren (Phyllitis scolopendrium) en de veel typen Naaldvarens (Polystichum). Allemaal stuk voor stuk de moeite waard. Grappig; het blad van de klimopbladige Cyclaam (Cyclamen hederifolium) is juist in de winter zichtbaar en verdwijnt van maart tot september weer onder grond.

Cyclamen hederifolium
Polystichum (naaldvaren)

Wintergroene bodembedekkers

Asarum europeum (mansoor)


Ook in deze groep zijn er een aantal goed bruikbare wintergroene planten te vinden. Denk voor halfschaduw/schaduwrijke omstandigheden onder andere aan Mansoor (Asarum europeum) en aan Pachyphragma macrophyllum, een goede vervanger voor Pachysandra die op dit moment lijdt onder schimmelziekten. Deze planten blijven echt mooi gedurende de winter. Dat geldt ook voor Geranium microrrhizum een supersterke bodembedekker voor vrijwel alle omstandigheden.

Voor wat zonniger omstandigheden kun je maagdenpalm gebruiken. Een groter oppervlak waarvan de planten elk jaar in eind febr. flink teruggesnoeid zijn, kan in het voorjaar prachtig blauw bloeien. Op te kleine oppervlakken kan het er echter slordig uitzien met ranken die te lang zijn, het oppervlak maar mager bedekken en weinig bloei geven. Waldsteinia ternata is voor zonnige tot halfschaduw situaties goed te gebruiken. Deze plant groeit het oppervlak snel dicht en bloeit met heldergele bloemen.

Wintergroene klimplanten

Clematis armandii

Dit is wat lastiger. Lonicera henryii (Kamperfoelie) is wintergroen, maar doet niet wat je hoopt dat een kamperfoelie doet; mooi bloeien en geuren. Maar goed, wintergroen is hij wel en sterk ook.
Twee andere soorten die ik graag gebruik zijn fantastisch, maar niet 100% winterhard. Je kunt ze dus bij matige tot strenge vorst kwijtraken. Het is Clematis armandii; je zou het lange glanzend wintergroene blad in eerste instantie niet als een Clematisblad herkennen. Hij bloeit in april met geurende bloemen. De andere wintergroene klimplant is Trachelospermum jasminoïdes (Toscaanse jasmijn) ook en bloeit in de zomer met geurende witte bloempjes.
Wat kwetsbaar dus, maar zeker de moeite om over een pergola of schutting te laten klimmen en zo wintergroen op hoogte te krijgen.

Hedera helix

© Oxalis tuinontwerpen

Tekst & afbeeldingen; Jeanne van Rijs Oxalis Tuinontwerpen

Deel 3 van deze serie verschijnt op zaterdag 16 januari

Mis geen bericht en ontvang een email notificatie voor een nieuw bericht

Gebruik het formulier hieronder om u in te schrijven. Afmelden kan bij elke email.

Andere berichten van Jeanne van Rijs

Jeanne van Rijs: In de winter ook genieten van je tuin?

Deel 1; spannende lijnen en vormen In de winter is je tuin vaak niet zo gezellig. Voeg daar grijsgrauw regenweer bij en je winterdipis al snel een feit. Ik wil je laten zien dat dat niet hoeft. Een wintertuin is natuurlijk altijd minderaantrekkelijk dan in de zomer, maar een saaie bruine en platgeslagen boel hoeft […]

Meest recente berichten

Palmen in de polder: Een tuin met exotische uitstraling

Een (winterharde) palmboom of boomvaren in de polder is allang geen bijzonderheid meer. Door de mildere winters en warmere zomers is de keuze aan planten uit tropische en warmere regionen flink groter geworden. Ook zijn er planten die eerder alleen als kuipplant konden worden ingezet nu meer beschikbaar voor de tuinier. Het gevolg is steeds […]

Vormsnoei: levende kunstvorm van alle tijden

Het snoeien van planten, struiken en zelfs bomen in geometrische, fantasierijke figuren, maar ook theepotten en dieren. Ook bestaande vormen zoals ballen of kubussen, obelisken,piramides, kegels of gelaagde platen en taps toelopende spiralen. Tijd om deze kunstvorm in de tuinarchitectuur eens nader te bekijken. Hoewel in ons land ook nog weleens deze levende kunstvorm Topiary […]

De Stijltrends 2022 voor huis en tuin

Welke bloemen, kamerplanten en tuinplanten passen in 2022 in de vier stijltrends welke Bloemen bureau Holland ontwikkelden samen met Tuinbranche Nederland, iBulb, INretail en Bureau Nijman + Van Haaster. Voor 2022 ontwikkelden zij vier stijltrends die relevant zijn voor de sierteeltsector. Stijltrends die onderling natuurlijk sterk verschillen, maar allemaal gebaseerd zijn op de huidige tijdgeest. […]

Wonderwoods in Utrecht, goed voorbeeld natuur-inclusief bouwen

In de periode tussen 2021 en 2023 zullen er in het hart van de stad Utrecht twee torens verrijzen waarbij groen een belangrijk onderdeel uitmaakt van het ontwerp. De Wonderwoods komen direct naast het Centraal station. Het totaalplaatje, waarin veel verschillende bomen en onderbeplanting, moet een groene oase worden in het stadscentrum. Groen-inclusief of natuur-inclusief […]

Allt-y-bela Arne Maynard’s eigen tuin in Wales

Op de over-pagina is het al te lezen; bij TuinenStruinen bestaan de tuinen voor het grotendeel uit planten, hier mag een tuin een echte tuin zijn. Een tuinontwerper zoals de Brit Arne Maynard past met zijn plantenliefde perfect in dit profiel. Arne Maynard is altijd op zoek om een bepaalde balans tussen formaliteit en naturalistische […]

De grote groene beleving: Floriade 2022 Almere

Almere is vanaf 14 april 2022 het middelpunt van de Nederlandse en internationale tuinbouw. Daarnaast zijn er ook nog eens 40 landen die zichzelf presenteren op het groene gebied. Het thema van deze eenmaal in de tien jaar georganiseerde tuinbouwexpositie is Growing Green Cities, groene oplossingen laten zien om het wonen in de stad leuker, […]

Borderplan: Tips voor de (bijna) perfecte beplanting

Een beplanting is mooi als u en evt. medegebruikers het mooi vinden. Om teleurstelling te voorkomen en dure, maar verkeerde uitgaven te doen is het handig om uzelf goed voor te bereiden. We hebben een aantal tips voor een goede beplanting voor u op een rijtje gezet. Daarnaast ziet u bij veel onderwerpen links staan […]

Nieuw groen leven voor verlaten fabriek in Mexico

In een wijk van Mexico-stad met de naam Santa Maria le Ribera heeft een oude, een beetje in verval geraakte, fabriek een nieuwe bestemming gekregen. Aangezien de fabriek op het terrein staat van de botanische tuin van deze stad is het een binnentuin geworden met aromatische planten. Hier is ook de nieuwe bibliotheek te vinden […]

Voorjaarskleur van vaste planten, heesters en bomen

Het voorjaar geeft kleur terug aan de tuin. Ondanks dat bruin ook een kleur is en de architectuur van veel planten die we de kans gaven dit te laten zien zijn we in het voorjaar weer toe aan nieuw leven. Camellia, Forsythia, Ribes en bijvoorbeeld Helleborus en Magnolia zijn een van de eerste kleurbrengers. Voorjaarsbollen […]

Farmleigh Gardens en verzonken tuin in Dutch-Style

Ten westen van het Ierse Dublin ligt het Farmleigh Park, ooit ontstaan als een landgoed en nu, zoals we ook in Nederland wel zien, een openbaar park. Het huis werd aangekocht door Edward Cecil Guinness (ja, die van dat biermerk) in 1873. Vlak bij het huis is het formele gedeelte van de tuin waar we […]

Een volgroeide Romantische tuin met volop bloei en diervriendelijk

Deze romantische tuin is aangelegd in 1991 en veel is in de tuin hetzelfde gebleven. Natuurlijk zijn er wat (vaste) planten vervangen, maar het ontwerp staat nog recht overeind. Als tuinontwerper is dat wel het grootste compliment wat je kunt krijgen, het geeft aan dat de wensen van de tuinbezitters door de tuinontwerper (Ron den […]

Jeanne van Rijs: Kleine tuin, mooie tuin! Deel 2

Kleine tuin met een concept wordt een mooie tuin Een kleine tuin biedt heel goede kansen om er een mooie en fijne tuin van te maken. In het vorige bericht van deze reeks (….) beschreef ik dat al. Een kleine tuin krijgt een sterke uitstraling als het je lukt om een concept/een idee als basis […]