Jeanne van Rijs van Oxalis Tuinontwerpen – Kleine tuin, mooie tuin – Deel 1

Een kleine tuin biedt kansen!

Tekst: Jeanne van Rijs. Fotografie: Maayke de Ridder

Een hardnekkig misverstand! ‘Ik heb maar een kleine tuin’ hoor je vaak. Met andere woorden; neem me niet kwalijk, ik heb er niets van gemaakt want hij is te klein om er iets mee te kunnen doen. Dat dat niet zo is, wil ik je in deze en de vervolgberichten laten zien. Ook als je een grote tuin hebt, is het vast en zeker de moeite waard dit blog lezen. Een grote tuin wordt namelijk vaak ingedeeld in kleinere tuinkamers. Voor elk van deze kamers geldt hetzelfde als voor een kleine tuin.

Hoe groot is een kleine tuin?

Persoonlijk vind ik een achtertuin niet al te groot als hij kleiner is dan 100-150 m2. Tuinen van 150 m2 tot 1000 m2 beschouw ik als middelgroot en tuinen groter dan 1000 m2 als redelijke grote tuinen. Overigens is alles relatief want een voortuin van 100 m2 beschouwt iedereen waarschijnlijk als een ruime voortuin.
Een tuin van 10x10m – dus 100 m2- is eigenlijk een doorsneetuin in een nieuwbouwwijk. Nu is ‘doorsnee’ natuurlijk geen echt vriendelijke benaming. Ik wil je laten zien dat je van een kleine tuin een heerlijke plek om te vertoeven kunt maken! Dat je er een tuin van kunt maken waar je blij van wordt.

Nadelen van een kleine tuin

Laten we eerst stilstaan bij de nadelen van een kleine tuin om dan leuker langer stil te staan bij de voordelen en mogelijkheden ervan.

Een probleem van een kleinere tuin is vaak het gebrek aan privacy. Zeker als je in een wijk leeft waar alle huizen dicht bij elkaar staan. Inkijk en geluidsoverlast liggen dan dichtbij. Harde gevels en veel steen rondom je heen. Elke tuin omgeven door een houten schutting om maar snel privacy te creëren. Dit alles voelt vaak minder prettig.


Het vinden van een schaduwplek of als je tuin op het noorden ligt een zonnig plekje kan lastig zijn. De gevels van je eigen of andermans huis nemen soms veel zon weg.

Het vinden van uitgebreide speelruimte voor kinderen kan moeilijk zijn omdat er nu eenmaal minder ruimte is. Datzelfde geldt voor de langgekoesterde wens om een vijver, een moestuin en grote kleurrijke borders aan te leggen. Als je graag de beschutting en sfeer van een grote boom wilt hebben, is dit lastiger te realiseren in een kleine tuin dan in een grote tuin. Het maken van een goed ontwerp voor een kleine tuin vraagt meer creativiteit en in oplossingen kunnen denken dan een ontwerp voor een grotere tuin.

Voordelen van een kleine tuin

Wanneer het ontwerp van de tuin klaar is en alles aangelegd is, is het beeld dat je voor ogen had binnen een paar jaar al gerealiseerd. In een grote tuin duurt dat vele malen langer. Omdat daar veel meer ruimte is, duurt het jaren eer de gezelligheid en sfeer er is. De pas aangeplante grote bomen hebben namelijk minimaal 10-20 jaar nodig om uit te groeien tot het formaat dat intimiteit schept.

Datzelfde geldt voor singels en heesterborders al is de tijd tot volwassen beeld wel korter dan voor bomen. De absolute kosten van het ontwerp/beplantingsplan aan de ene kant en de aanleg van de tuin aan de andere kant zijn lager dan voor een grote tuin. Daarentegen zijn de kosten gerekend per m2 vaak wel hoger. Die vierkante meter prijs voel je gelukkig niet in je portemonnee, maar de absolute prijs wel.

Van een kleine tuin een heerlijke plek maken? Hoe doe je dat?

Een open deur als advies van een tuinontwerper; maak een goed ontwerp of wanneer jezelf die mogelijkheden niet hebt laat een goed ontwerp maken. De ervaring leert elke keer dat een ontwerp dat gemaakt is door een goede ontwerper met wie je een klik hebt, altijd een bijzondere tuin oplevert. Een tuin waar je je de komende 15 tot 20 jaar thuis voelt en met plezier in leeft. Ook, of misschien wel juist, een kleine tuin, vraagt om een doordacht en creatief ontwerp.


Eén van de belangrijkste dingen is om keuzes te maken. Niet alles kan en dit is naast de aanvankelijke beperking die je daardoor ervaart juist ook een kans, een mogelijkheid om een mooiere tuin te maken! Vaak heb je hierbij wel hulp nodig! Keuzes maken is lastig. Die beperking qua ruimte dwingt je om na te denken over wat je wél wilt zowel qua indeling als qua sfeer. Hoe wil je je tuin gebruiken? Waar wil je in je tuin van genieten? Waar word je blij van? Dit vertaalt zich in een IDEE, een CONCEPT. En daarmee heb je gelijk de basis voor een bijzondere tuin te pakken!

Een kleine tuin vraagt om een idee, een concept

Het IDEE of CONCEPT is het thema van de tuin. Vormgeving, lijn, indeling en beplanting; alles hangt samen en versterkt dit idee. Daardoor ontstaat een tuin met een harmonieuze, kloppende en sterke uitstraling. Er ontstaat eenheid en het voelt logisch!
We kiezen dus niet voor een kleine vijver, een beetje gras, 2 bessenstruiken, een schommel en een klein terrasje. Nee, we kiezen bijvoorbeeld voor een watertuin waarbij 60% van het tuin oppervlak vijver is. Het terras is een houten vlonder, deels boven het water. Het is gedeeltelijk overdekt met een pergoladak begroeid met klimplanten zodat er privacy en gezelligheid is. Of een schaduwplekje als de zon op z’n hoogst staat. De schommel is aan het pergoladak bevestigd. Helemaal avontuurlijk is het als je dan ook deels boven het water kunt schommelen! De kinderen kunnen natuurlijk niet op het gazon spelen, maar de dikkopjes in het voorjaar, de kikker die met opgeblazen wangen in juni op de vlonder zit te kwaken, zijn een extra belevenis.

Water is heerlijk om te spelen. Voorwaarde is natuurlijk wel dat de kinderen kunnen zwemmen. Rondom de vijver is een vochtig gedeelte met planten met groot blad, lissen, en siergrassen. Kleine knotwilgen geven hoogte aan de tuin en passen bij het water. Dit is een voorbeeld, maar er zijn heel veel thema’s mogelijk. Eigenlijk maakt het niet uit voor welk thema je kiest, áls je er maar één kiest en dit consequent uitwerkt. Door deze uitdaging zó aan te gaan, is je kleine tuin omgetoverd tot iets heel bijzonders waar je volop van zult genieten.

Nog meer tuinontwerpen voor de kleine tuin

Bekijk binnenkort ook de volgende vervolgberichten;

  • Deel 2 Kleine tuin groter laten lijken
  • Deel 3 Beplanting van een kleine tuin

# oxalis tuinontwerpen/# kleine tuin 

© Oxalis tuinontwerpen

Meest recente berichten

Jeanne van Rijs: In de winter ook genieten van de tuin – deel 3 – Wintergeur

Deel 3; wintergeur Als ontwerper streef je altijd naar een voldoende aantrekkelijk beeld in de wintertuin. In beide voorgaande delen van deze serie van drie over de wintertuin kwam het belang van structuur en van wintergroene planten aan de orde. Nu de kers op de taart van de wintertuin; geurende planten! Waar zet je geurende […]

Camellia: Oosterse, onweerstaanbare schoonheid en ook nog winterhard

Met zijn winterharde donkergroene en glanzende bladeren en een overvloed van bloemen is de Camellia voor veel tuin- en plantliefhebbers een onweerstaanbare plant. Door een intensieve samenwerking tussen een Nederlandse en Amerikaanse kweker is er jarenlang hard gewerkt aan de winterhardheid (kouderesistentie) van deze populaire heester. Fotografie: Hans Clauzing, clauzingfotografie.nl Er zijn in Nederland gelukkig […]

De juiste boom op de juiste plek

Je kunt het zo gek niet bedenken maar het grote aanbod aan bomen maakt dat er voor elke situatie wel een geschikte boom is. De juiste boom op de juiste plek is daarom erg belangrijk om teleurstelling te voorkomen. Wat u van een boom verwacht is minstens zo belangrijk, het kan om het fruit gaan, […]

Biophilic Design; ontwerpen vanuit ‘liefde voor het leven of levende systemen’

Nog niet zo heel erg lang geleden mochten er in het ziekenhuis geen planten op de verpleegafdelingen, thuis waren planten op de slaapkamer taboe, enz. Na wetenschappelijk onderzoek van o.a de NASA en Wageningen university & Research kwam vast te staan dat planten, net als buiten, alleen maar positieve effecten hebben voor de bewoners. Planten […]

De Top 10 Best bekeken berichten 2020

Bij TuinenStruinen houden wij van tradities, dus ook dit jaar weer een top 10 met de best bekeken berichten van 2020. Vanwege toenemende aandacht voor tuinen en tuinontwerpers van eigen bodem staan onder deze top 10 nog de drie best bekeken tuinen van De Lage Landen. TuinenStruinen is het eerste en enige webmagazine van De […]

GO WILD! – Back to Nature

Er is de laatste jaren veel wetenschappelijk onderzoek gedaan waaruit bleek dat we het contact met groen en de natuur in zijn algemeenheid zijn (gaan missen) kwijtgeraakt. Groene wijken scoren in veel gevallen beter dan de wijken van de laatste +/- 20 jaar, waarin er steeds minder vierkante meters groen is gekomen. Elke meter is […]

Piet Oudolf’s High Line Park New York City

Dankzij de enorme inzet en vastberadenheid van twee jongemannen uit New York City is er uiteindelijk aan de zuidkant van Manhattan een park gekomen dat zeer succesvol is geworden. Het park gelegen op een eens verwaarloosd stuk verhoogd spoorlijn is een innovatief en trendsettend stuk openbaar groen geworden. Daarbij kwam de positieve invloed van het […]

Laden…

Er is iets fout gegaan. Vernieuw de pagina en/of probeer het opnieuw.