Jeanne van Rijs van Oxalis Tuinontwerpen – Kleine tuin, mooie tuin – Deel 1

Een kleine tuin biedt kansen!

Tekst: Jeanne van Rijs. Fotografie: Maayke de Ridder

Een hardnekkig misverstand! ‘Ik heb maar een kleine tuin’ hoor je vaak. Met andere woorden; neem me niet kwalijk, ik heb er niets van gemaakt want hij is te klein om er iets mee te kunnen doen. Dat dat niet zo is, wil ik je in deze en de vervolgberichten laten zien. Ook als je een grote tuin hebt, is het vast en zeker de moeite waard dit blog lezen. Een grote tuin wordt namelijk vaak ingedeeld in kleinere tuinkamers. Voor elk van deze kamers geldt hetzelfde als voor een kleine tuin.

Hoe groot is een kleine tuin?

Persoonlijk vind ik een achtertuin niet al te groot als hij kleiner is dan 100-150 m2. Tuinen van 150 m2 tot 1000 m2 beschouw ik als middelgroot en tuinen groter dan 1000 m2 als redelijke grote tuinen. Overigens is alles relatief want een voortuin van 100 m2 beschouwt iedereen waarschijnlijk als een ruime voortuin.
Een tuin van 10x10m – dus 100 m2- is eigenlijk een doorsneetuin in een nieuwbouwwijk. Nu is ‘doorsnee’ natuurlijk geen echt vriendelijke benaming. Ik wil je laten zien dat je van een kleine tuin een heerlijke plek om te vertoeven kunt maken! Dat je er een tuin van kunt maken waar je blij van wordt.

Nadelen van een kleine tuin

Laten we eerst stilstaan bij de nadelen van een kleine tuin om dan leuker langer stil te staan bij de voordelen en mogelijkheden ervan.

Een probleem van een kleinere tuin is vaak het gebrek aan privacy. Zeker als je in een wijk leeft waar alle huizen dicht bij elkaar staan. Inkijk en geluidsoverlast liggen dan dichtbij. Harde gevels en veel steen rondom je heen. Elke tuin omgeven door een houten schutting om maar snel privacy te creëren. Dit alles voelt vaak minder prettig.


Het vinden van een schaduwplek of als je tuin op het noorden ligt een zonnig plekje kan lastig zijn. De gevels van je eigen of andermans huis nemen soms veel zon weg.

Het vinden van uitgebreide speelruimte voor kinderen kan moeilijk zijn omdat er nu eenmaal minder ruimte is. Datzelfde geldt voor de langgekoesterde wens om een vijver, een moestuin en grote kleurrijke borders aan te leggen. Als je graag de beschutting en sfeer van een grote boom wilt hebben, is dit lastiger te realiseren in een kleine tuin dan in een grote tuin. Het maken van een goed ontwerp voor een kleine tuin vraagt meer creativiteit en in oplossingen kunnen denken dan een ontwerp voor een grotere tuin.

Voordelen van een kleine tuin

Wanneer het ontwerp van de tuin klaar is en alles aangelegd is, is het beeld dat je voor ogen had binnen een paar jaar al gerealiseerd. In een grote tuin duurt dat vele malen langer. Omdat daar veel meer ruimte is, duurt het jaren eer de gezelligheid en sfeer er is. De pas aangeplante grote bomen hebben namelijk minimaal 10-20 jaar nodig om uit te groeien tot het formaat dat intimiteit schept.

Datzelfde geldt voor singels en heesterborders al is de tijd tot volwassen beeld wel korter dan voor bomen. De absolute kosten van het ontwerp/beplantingsplan aan de ene kant en de aanleg van de tuin aan de andere kant zijn lager dan voor een grote tuin. Daarentegen zijn de kosten gerekend per m2 vaak wel hoger. Die vierkante meter prijs voel je gelukkig niet in je portemonnee, maar de absolute prijs wel.

Van een kleine tuin een heerlijke plek maken? Hoe doe je dat?

Een open deur als advies van een tuinontwerper; maak een goed ontwerp of wanneer jezelf die mogelijkheden niet hebt laat een goed ontwerp maken. De ervaring leert elke keer dat een ontwerp dat gemaakt is door een goede ontwerper met wie je een klik hebt, altijd een bijzondere tuin oplevert. Een tuin waar je je de komende 15 tot 20 jaar thuis voelt en met plezier in leeft. Ook, of misschien wel juist, een kleine tuin, vraagt om een doordacht en creatief ontwerp.


Eén van de belangrijkste dingen is om keuzes te maken. Niet alles kan en dit is naast de aanvankelijke beperking die je daardoor ervaart juist ook een kans, een mogelijkheid om een mooiere tuin te maken! Vaak heb je hierbij wel hulp nodig! Keuzes maken is lastig. Die beperking qua ruimte dwingt je om na te denken over wat je wél wilt zowel qua indeling als qua sfeer. Hoe wil je je tuin gebruiken? Waar wil je in je tuin van genieten? Waar word je blij van? Dit vertaalt zich in een IDEE, een CONCEPT. En daarmee heb je gelijk de basis voor een bijzondere tuin te pakken!

Een kleine tuin vraagt om een idee, een concept

Het IDEE of CONCEPT is het thema van de tuin. Vormgeving, lijn, indeling en beplanting; alles hangt samen en versterkt dit idee. Daardoor ontstaat een tuin met een harmonieuze, kloppende en sterke uitstraling. Er ontstaat eenheid en het voelt logisch!
We kiezen dus niet voor een kleine vijver, een beetje gras, 2 bessenstruiken, een schommel en een klein terrasje. Nee, we kiezen bijvoorbeeld voor een watertuin waarbij 60% van het tuin oppervlak vijver is. Het terras is een houten vlonder, deels boven het water. Het is gedeeltelijk overdekt met een pergoladak begroeid met klimplanten zodat er privacy en gezelligheid is. Of een schaduwplekje als de zon op z’n hoogst staat. De schommel is aan het pergoladak bevestigd. Helemaal avontuurlijk is het als je dan ook deels boven het water kunt schommelen! De kinderen kunnen natuurlijk niet op het gazon spelen, maar de dikkopjes in het voorjaar, de kikker die met opgeblazen wangen in juni op de vlonder zit te kwaken, zijn een extra belevenis.

Water is heerlijk om te spelen. Voorwaarde is natuurlijk wel dat de kinderen kunnen zwemmen. Rondom de vijver is een vochtig gedeelte met planten met groot blad, lissen, en siergrassen. Kleine knotwilgen geven hoogte aan de tuin en passen bij het water. Dit is een voorbeeld, maar er zijn heel veel thema’s mogelijk. Eigenlijk maakt het niet uit voor welk thema je kiest, áls je er maar één kiest en dit consequent uitwerkt. Door deze uitdaging zó aan te gaan, is je kleine tuin omgetoverd tot iets heel bijzonders waar je volop van zult genieten.

Nog meer tuinontwerpen voor de kleine tuin

Bekijk binnenkort ook de volgende vervolgberichten;

  • Deel 2 Kleine tuin groter laten lijken
  • Deel 3 Beplanting van een kleine tuin

# oxalis tuinontwerpen/# kleine tuin 

© Oxalis tuinontwerpen

Meest recente berichten

By Oudolf: Oudolf Garden Detroit

Waar je ook kijkt op de website van dit project, nergens is een andere naam te vinden, dus dan heet het echt Oudolf Garden Detroit. Dat is toch eigenlijk het summum in de tuinarchitectuur, de tuin die je hebt ontworpen, waar ook enkele uitdagingen in waren, draagt jouw naam. Normaliter moet er een tuin of […]

Cotoneaster, kampioen luchtvervuiling opvangen

Wetenschappers van het Britse Royal Horticultural Society (RHS) doen constant onderzoek naar een groot aantal zaken van tuinen en tuinieren tot de klimaatproblematiek en hoe planten ingezet kunnen worden om ons welbehagen te vergroten. Bij dit onderzoek werden een aantal struiken of heesters onderzocht naar hun eigenschappen om de lucht te zuiveren bij vervuilde lucht […]

By Oudolf, Bury Court Gardens

Deze tuin was in 1996 de eerste opdracht van Piet Oudolf in Engeland. De meeste Britten hadden in de jaren negentig wel over Oudolf gehoord maar waren in de veronderstelling dat hij een plantenkweker was die veel nieuwe soorten op de markt bracht, en als bijzaak ook nog wat tuinen ontwierp. Het omgekeerde was waar, […]

Gardenista 2021, voorbereiding borders Havezate den Alerdinck deel 2

Door Harry Pierik Zwolle maart 2021 Het hing al een tijdje in de lucht… Jammer natuurlijk, maar onvermijdelijk dat Gardenista 2020 door de organisatie moest worden afgelast. De eerstvolgende editie zou – covid 19 dienende – plaats vinden in mei 2021, maar is inmiddels opgeschoven naar 22 t/m 26 september. Omdat er al diverse voorbereidende […]

Lessen van de meesters(1): Hein Koningen, Jac. P. Thijssepark Amstelveen

In juni 1996 wordt er een symposium gehouden door The Perennial Foundation waar vele bekende tuinmensen bij elkaar komen. Het bestuur van de stichting is een puur Nederlandse aangelegenheid ook hier veel bekende namen. Het voorzitterschap is in handen van Jaqueline van der Kloet, ook o.a. Anja Oudolf, Michael king (oké, ook een beetje Engels […]

Laden…

Er is iets fout gegaan. Vernieuw de pagina en/of probeer het opnieuw.