GO WILD! – Back to Nature

Er is de laatste jaren veel wetenschappelijk onderzoek gedaan waaruit bleek dat we het contact met groen en de natuur in zijn algemeenheid zijn (gaan missen) kwijtgeraakt. Groene wijken scoren in veel gevallen beter dan de wijken van de laatste +/- 20 jaar, waarin er steeds minder vierkante meters groen is gekomen. Elke meter is tegenwoordig zo duur dat bebouwing ervan simpelweg meer rendement geeft. De tuinen bij nieuwbouwhuizen werden steeds kleiner, de straten smaller wat al minder groen brengt, laat staan dat er ook nog een park moet komen. De eigenschappen die planten bezitten gaat echter veel verder dan alleen maar als groene massa te functioneren.

Vervreemding van de natuur

We kopen groente bij de supermarkt en staan er niet altijd bij stil dat ook dit heel gewoon planten zijn. Het lijkt iets overdreven, maar de massaproductie heeft als neveneffect dat wij steeds verder van de natuur vervreemd zijn geraakt. In vroeger jaren waren er apothekerstuinen en kloostertuinen voor medicijnen. Werden er op kleine schaal kruiden gekweekt voor het op smaak brengen van eten, voor hun medicinale eigenschappen, plagen te bestrijden, de lucht op te frissen en binnenshuis te decoreren. Verschillende delen van een kruid; stengels, bloemen, vruchten, zaden, wortels en bladeren kunnen worden gebruikt. Kruiden bestaan over de hele wereld van onze bermen tot hoge bergen in het tropisch regenwoud.

Foto door Kristina Paukshtite op Pexels.com

Permacultuur

Het doel van permacultuur is samenwerking tussen de mens en haar omliggende natuur gericht op een harmonisch voortbestaan van beide. Met permacultuur kun je o.a. leren hoe je een lekkere eetbare tuin kunt ontwerpen die niet alleen mooi, maar ook nuttig is voor jezelf en andere levende organismen.

Permacultuur is omschreven in Australië in de jaren 70 door twee Australische biologen, Bill Mollison en David Holmgren. Door de relaties in de bossen van Tasmanië te onderzoeken en de belangrijkste ecologische principes van dit systeem te achterhalen hebben ze een methode ontwikkeld die mensen in staat stelt zelf een functioneel ecosysteem na te bouwen.

De belangrijkste principes van permacultuur worden toegelicht in de vrij te downloaden
cursus over permacultuur, van Permacultuur Nederland.

Onkruid bestaat niet

Ondanks dat er steeds meer aandacht is voor inheemse flora zijn er nog steeds mensen die dan al snel denken aan onkruid. Maar, ja onkruid bestaat simpelweg niet. Je kunt eigenlijk tegenwoordig het begrip onkruid alleen nog gebruiken als een plant die volgens u niet op de juiste plaats staat. Er zijn in de weinige natuur die wij nog hebben in De Lage Landen honderden planten en paddenstoelen te vinden met positieve eigenschappen die wij als mens kunnen benutten.

Foto door Anna Shvets op Pexels.com

Enkele van die eigenschappen zijn:

  • omheining
  • geneeskrachtig
  • vers eetbaar
  • als noten, granen en zaden
  • groenbemester
  • verwerkt eetbaar
  • houtproductie
  • bestuiving (vlinders & bijen)
  • wortels
  • windkering
  • medicijn

Mooi, wild en lekker

Hieronder ziet u een (klein) aantal planten die u vast wel bekend voorkomen. Wist u ook dat ze inheems zijn en ook nog eens lekker zijn.

Achillea millefolium

  • Kleur: wit, roze
  • Bloeitijd: juni-nov
  • Levensduur: meerjarig of vast
  • Grondsoort: zand, veen, klei
  • Vochtigheid: droog, vochtig
  • Licht: zon
  • Vlinderplant: Ja – waardplant, nectarplant
  • Insectenplant: Ja – wilde bijen, hommels
  • Medicinale plant: Wordt gebruikt bij kramp en als ontstekings remmer en bij kneuzingen.
  • Eetbaar: Jonge bladeren in salades, soepen en sauzen, of gefrituurd. De bloemen zijn te gebruiken in dressings, of gedroogd tot poeder in allerlei gerechten.
  • Theekruid.

Galium verum

  • Hoogte: 40 tot 120cm
  • Kleur: geel
  • Bloeitijd: juni-okt (herfst)
  • Licht: zon
  • Vlinderplant: Ja – waardplant, Waardplant voor klein avondrood.
  • Insectenplant: Ja
  • Medicinale plant: Geneeskrachtige plant: wordt in de fytotherapie gebruikt.
  • Eetbaar: Eetbare plant: De plant bevat stremsel, dat bij de kaasbereiding gebruikt kan worden.
  • Met de kleurstof uit de bloemen wordt Chesterkaas geelachtig-oranje gekleurd, hetgeen tevens de speciale smaak aan deze kaas geeft
  • Verfplant: Verfplant: uit de wortel kan een rode en uit de bloemen een gele kleurstof worden gehaald.

Saponaria officinalis

  • Hoogte: 40 tot 80cm
  • Kleur: wit, tot licht roze
  • Bloeitijd: juli-sept
  • Levensduur: meerjarig
  • Grondsoort: zand tot lichte zavel
  • Kalkhoudend: neutraal tot kalkrijk
  • Voedselrijkdom: matig voedselrijk
  • Vochtigheid: droog tot vochtig
  • Licht: zon
  • Vlinderplant: Ja – nectarplant – bijen en hommels
  • Medicinale plant: Geneeskrachtige plant.
  • Eetbaar: Eetbare plant: bloemen in salade, wortels zijn giftig!

Silene vulgaris

  • Hoogte: 30 tot 60cm
  • Kleur: wit
  • Bloeitijd: mei-sept
  • Licht: zon
  • Natuurlijke standplaats: Vaak omgewerkte grazige grond, grasland, bermen en op hellingen en ruderale plekken.
  • Vlinderplant: Ja – nectarplant, voor nachtvlinders
  • Insectenplant: Ja, De nectar bevindt zich aan de basis van de kelk, zodat insecten zich ver in de buis moeten wringen om de nectar te bereiken. Dit zou bestuiving verzekeren, ware het niet dat hommels geleerd hebben deze lastige weg te omzeilen door aan de basis een gat te bijten.
  • Medicinale plant: Medicinale plant.
  • Zou melkproductie van koeien bevorderen.
  • Eetbaar: Delen van de plant (voor de bloei) worden in salades gebruikt.

Filipendula ulmaria

  • Kleur: wit, tot creme
  • Bloeitijd: juni-sept
  • Levensduur: meerjarig of vast
  • Grondsoort: zand, leem, veen, zavel, lichte klei, klei, löss, maar niet op zeeklei.
  • Vochtigheid: vochtig, nat
  • Licht: zon, halfschaduw
  • Vlinderplant: Ja – waardplant, nectarplant
  • Insectenplant: Ja – wilde bijen, honingbijen, Drachtplant.
  • Medicinale plant: Geneeskrachtige plant. Vroeger werd de plant gebruikt als middel tegen gal- en nierziekten, maar ook tegen jicht en zenuwpijn.
  • Eetbaar: Keukenkruid, bloemen en bladeren worden in thee gebruikt.

Malva moschata

  • Hoogte: 10 tot 70cm
  • Kleur: roze, soms wit
  • Bloeitijd: juli-sept (herfst)
  • Grondsoort: alle grondsoorten, Doorlatende, humeuze grond
  • pH (zuurgraad: neutraal
  • Vlinderplant: Ja, O.a. voor de distelvlinder.
  • Insectenplant: Ja
  • Bijzonderheden: De naam kaasjeskruid heeft waarschijnlijk verband met de vorm van het zaad, dat lijkt op een ronde platte kaas.
  • Natuurlijke standplaats: Bermen, grasland, heggen (voedselrijke zomen), langs spoorwegen, ruderale en braakliggende plekken.

Allium schoenoprasum

  • Licht: zonnige plek
  • Vocht: vochtig
  • Grondvoorkeur: Lichte grond, Algemene gemiddelde grond, Zware grond
  • Grondsoort: zand, klei, zandig veen, zandige klei, leemhoudend zand
  • Voedselrijkheid: voedselrijke grond
  • Natuurlijke groeiplaatsen: Grasland, Oever
  • Bloemkleur: Violet
  • Bestuiving/nectar: Bijen
  • Gram voor 1000 planten: 3

Althea officinalis

foto; De Cruydthoeck
  • Licht: zonnige plek, halfschaduw
  • Vocht: vochtig
  • Grondvoorkeur: Lichte grond, Algemene gemiddelde grond, Kalkrijke grond
  • Grondsoort: zand, kalkhoudende grond
  • Natuurlijke groeiplaatsen: Bos, Bosrand, Grasland
  • Bloemkleur: Blauw

Knautia arvensis

  • Hoogte: 20 tot 60cm
  • Kleur: lila, (zelden wit)
  • Bloeitijd: juni-okt
  • Voedselrijkdom: matig voedselrijk
  • Vochtigheid: vochtig
  • Licht: zon
  • Vlinderplant: Ja – nectarplant
  • Insectenplant: Ja, Knautiabij (Andrena hattorfiana) die speciaal afhankelijk is van deze plant. Ook veel bezocht door zweefvliegen.
  • Medicinale plant: Werd vroeger gebruikt tegen schurft
  • Eetbaar: Eetbare plant: bladeren in salade.

Salvia pratensis

  • Hoogte: 60 tot 80cm
  • Kleur: blauw, paars, zelden lichtblauw, roze of wit.
  • Bloeitijd: mei-juli (herfst)
  • Licht: zon
  • Natuurlijke standplaats: Groeit in graslanden langs rivieren en soms in kalkgrasland.
  • Vlinderplant: Ja – waardplant
  • Insectenplant: Ja
  • Eetbaar: Keukenkruid.
  • Beschermde soort (volgens de wet): Ja

Campanula persicifolia

  • Licht: zonnige plek, halfschaduw
  • Vocht: vochtig
  • Grondvoorkeur: Lichte grond, Algemene gemiddelde grond, Kalkrijke grond
  • Grondsoort: zand, kalkhoudende grond
  • Natuurlijke groeiplaatsen: Bos, Bosrand, Grasland
  • Bloemkleur: Blauw

Persicaria bistorta

foto; De Cruydthoeck
  • Licht: zonnige plek, halfschaduw
  • Vocht: nat
  • Voedselrijkheid: niet te arme grond
  • Natuurlijke groeiplaatsen: Bos, Bosrand, Grasland, Oever
  • Bloemkleur: Roze
  • Bestuiving/nectar: Vlinders, Bijen

EETBAAR BLOEMENMENGSEL MEERJARIG INHEEMS

Click op een soort voor een volledige beschrijving en de mogelijkheid om de zadenmix te kopen.

Het grote voordeel van inheemse planten is dat ze gewend zijn aan de lokale leefomstandigheden, zoals de grondsoort, zonlicht of juist (half-) schaduw. Wat ze allemaal met elkaar gemeen hebben is dat zij het beste gedijen in een schrale bodem. Het kan dus zijn dat de grond waar u inheemse soorten wilt laten groeien eerst moet verschralen.

Bij kwekerij De Cruydthoeck kunt u een lijst vinden met 71 inheemse planten.

Mocht u er van uitgaan dat uw gazon een wilde bloemenweide gaat worden, dan kunt u er voor kiezen om een zadenmengsel op uw gazon te zaaien. Echter is de concurrentie dan groot van het ‘gewone’ gras. Omspitten is ook geen goede optie omdat het gras dan gewoon weer terugkomt. Het beste (schraapt) steekt u de bovenste +/- 5 cm laag eraf. Ga vooral niet dieper, dan die 5 cm, de grond bewerken want dan helpt u alleen maar het bodemleven om zeep.

Een selectie berichten over wilde planten;

GO WILD! Een Wilde Bloemenweide in uw tuin.

De natuurrijke tuin is bezig met een flinke opmars. Steeds vaker ontdekken tuinbezitters deze tuinstijl. Dit soort tuinen zijn een stuk duurzamer dan de traditionele tuin en kennen een grote biodiversiteit (dierenleven). De natuurtuin of wilde tuin kan op verschillende manieren vorm krijgen. In eerdere berichten van de serie GO WILD! heeft u hier al […]

Bloemenweide van Ham House.

Iets ten zuiden van Richmond in Londen ligt het landgoed Ham House aan de rivier de Thames. Het landgoed geniet de bescherming van het Britse National Trust om de reden dat het landgoed een uniek overblijfsel is uit de 17e eeuw van macht en mode. De tuin bevat een aantal wonderschone ‘Meadow’s’ met een bonte […]

Onderhoud van meerjarige (vaste) mengsels:

  • De meerjarige (vaste) mengsels hebben een ontwikkelingsperiode van ongeveer 1 jaar.
  • In dit 1e jaar ontwikkelen de kiemplanten zich tot planten, het volgende groeiseizoen gaan deze planten bloeien.
  • Na de inzaai zullen ook de hier de in de bodem aanwezige ongewenste ruderale (1jarige) soorten gaan kiemen en sneller dan de vaste soorten die gezaaid zijn, uitgroeien en de gewenste soorten onderdrukken door concurrentie van licht, voedsel en water.
  • Het meest eenvoudige onderhoud bestaat uit het wegmaaien van de ongewenste soorten op 5-10cm hoogte met een grasmaaier op hoge maaistand of een maaibalk.
  • Dit maaibeheer wordt herhaald totdat de groei van de ongewenste soorten stopt.
  • Na de winter komen deze niet meer, of veel minder terug en is de bodem grotendeels bedekt met de vaste soorten.
  • Bij het mengen van vaste mengsels met eenjarige mengsels is dit maaibeheer niet mogelijk.

Als bloei in het eerste jaar gewenst is, is het beter om een mengsel met 1-jarige op een aparte strook in te zaaien met hierbij wat vast mengsel. Deze strook zorgt dan meteen voor bloei, maar kan niet op de hiervoor aangegeven manier beheerd worden. (bron; De Bolderik)

Het uitwieden van ongewenste soorten in vaste mengsels is minder gewenst omdat hierbij de bodem verstoort raakt en er kiemplanten verloren gaan.

Let op dat u beter uw zaden koopt bij een kwekerij in Nederland of Vlaanderen. Buitenlandse zadenmengsels bevatten vaak sterk invasieve soorten en worden er bij de kweek flink gifstoffen gebruikt, die hier al verboden zijn. Vaak komen deze zaden uit Oost Europa. Opletten dus wat u aanschaft.

LET OP! Bij verkeerd gebruik kunnen planten (kruiden) giftig zijn. Sommige soorten kunnen erg woekeren en ook dodelijk zijn voor vee en huisdieren. Er bestaan ook planten die duidelijke bijeffecten hebben. Dit artikel gaat in op inheemse planten die eetbaar zijn er wordt echter niet aangegeven hoe de planten behandeld moeten worden. TuinenStruinen en FloraFocus aanvaarden geen enige aansprakelijkheid voor enig gevolg direct of indirect voortvloeiend uit de in dit bericht vervatte gegevens. Raadpleeg daarom altijd meerdere bronnen. Bij twijfel kunt u contact opnemen met de Plantenziektenkundige Dienst in Wageningen. U kunt ook uw huisarts om advies vragen. Desondanks eet smakelijk!

Meest recente berichten:

By Oudolf: Oudolf Garden Detroit

Waar je ook kijkt op de website van dit project, nergens is een andere naam te vinden, dus dan heet het echt Oudolf Garden Detroit. Dat is toch eigenlijk het summum in de tuinarchitectuur, de tuin die je hebt ontworpen, waar ook enkele uitdagingen in waren, draagt jouw naam. Normaliter moet er een tuin of […]

Cotoneaster, kampioen luchtvervuiling opvangen

Wetenschappers van het Britse Royal Horticultural Society (RHS) doen constant onderzoek naar een groot aantal zaken van tuinen en tuinieren tot de klimaatproblematiek en hoe planten ingezet kunnen worden om ons welbehagen te vergroten. Bij dit onderzoek werden een aantal struiken of heesters onderzocht naar hun eigenschappen om de lucht te zuiveren bij vervuilde lucht […]

By Oudolf, Bury Court Gardens

Deze tuin was in 1996 de eerste opdracht van Piet Oudolf in Engeland. De meeste Britten hadden in de jaren negentig wel over Oudolf gehoord maar waren in de veronderstelling dat hij een plantenkweker was die veel nieuwe soorten op de markt bracht, en als bijzaak ook nog wat tuinen ontwierp. Het omgekeerde was waar, […]

Gardenista 2021, voorbereiding borders Havezate den Alerdinck deel 2

Door Harry Pierik Zwolle maart 2021 Het hing al een tijdje in de lucht… Jammer natuurlijk, maar onvermijdelijk dat Gardenista 2020 door de organisatie moest worden afgelast. De eerstvolgende editie zou – covid 19 dienende – plaats vinden in mei 2021, maar is inmiddels opgeschoven naar 22 t/m 26 september. Omdat er al diverse voorbereidende […]

Lessen van de meesters(1): Hein Koningen, Jac. P. Thijssepark Amstelveen

In juni 1996 wordt er een symposium gehouden door The Perennial Foundation waar vele bekende tuinmensen bij elkaar komen. Het bestuur van de stichting is een puur Nederlandse aangelegenheid ook hier veel bekende namen. Het voorzitterschap is in handen van Jaqueline van der Kloet, ook o.a. Anja Oudolf, Michael king (oké, ook een beetje Engels […]

Gardenista 2021, voorbereiding borders havezate Den Alerdinck (2020) Deel 1

Door Harry Pierik Zwolle februari 2021 De organisatie van het groenevenement Gardenista heeft mij gevraagd om het festivalterrein op het landgoed van havezate Den Alerdinck showfähig te maken. Een eervolle uitdaging die ik graag aanga en om het een goede kans van slagen te geven, wordt dit project stapsgewijs uitgevoerd. Om te beginnen zijn er […]

Laden…

Er is iets fout gegaan. Vernieuw de pagina en/of probeer het opnieuw.