GO WILD! – Back to Nature

Er is de laatste jaren veel wetenschappelijk onderzoek gedaan waaruit bleek dat we het contact met groen en de natuur in zijn algemeenheid zijn (gaan missen) kwijtgeraakt. Groene wijken scoren in veel gevallen beter dan de wijken van de laatste +/- 20 jaar, waarin er steeds minder vierkante meters groen is gekomen. Elke meter is tegenwoordig zo duur dat bebouwing ervan simpelweg meer rendement geeft. De tuinen bij nieuwbouwhuizen werden steeds kleiner, de straten smaller wat al minder groen brengt, laat staan dat er ook nog een park moet komen. De eigenschappen die planten bezitten gaat echter veel verder dan alleen maar als groene massa te functioneren.

Vervreemding van de natuur

We kopen groente bij de supermarkt en staan er niet altijd bij stil dat ook dit heel gewoon planten zijn. Het lijkt iets overdreven, maar de massaproductie heeft als neveneffect dat wij steeds verder van de natuur vervreemd zijn geraakt. In vroeger jaren waren er apothekerstuinen en kloostertuinen voor medicijnen. Werden er op kleine schaal kruiden gekweekt voor het op smaak brengen van eten, voor hun medicinale eigenschappen, plagen te bestrijden, de lucht op te frissen en binnenshuis te decoreren. Verschillende delen van een kruid; stengels, bloemen, vruchten, zaden, wortels en bladeren kunnen worden gebruikt. Kruiden bestaan over de hele wereld van onze bermen tot hoge bergen in het tropisch regenwoud.

Foto door Kristina Paukshtite op Pexels.com

Permacultuur

Het doel van permacultuur is samenwerking tussen de mens en haar omliggende natuur gericht op een harmonisch voortbestaan van beide. Met permacultuur kun je o.a. leren hoe je een lekkere eetbare tuin kunt ontwerpen die niet alleen mooi, maar ook nuttig is voor jezelf en andere levende organismen.

Permacultuur is omschreven in Australië in de jaren 70 door twee Australische biologen, Bill Mollison en David Holmgren. Door de relaties in de bossen van Tasmanië te onderzoeken en de belangrijkste ecologische principes van dit systeem te achterhalen hebben ze een methode ontwikkeld die mensen in staat stelt zelf een functioneel ecosysteem na te bouwen.

De belangrijkste principes van permacultuur worden toegelicht in de vrij te downloaden
cursus over permacultuur, van Permacultuur Nederland.

Onkruid bestaat niet

Ondanks dat er steeds meer aandacht is voor inheemse flora zijn er nog steeds mensen die dan al snel denken aan onkruid. Maar, ja onkruid bestaat simpelweg niet. Je kunt eigenlijk tegenwoordig het begrip onkruid alleen nog gebruiken als een plant die volgens u niet op de juiste plaats staat. Er zijn in de weinige natuur die wij nog hebben in De Lage Landen honderden planten en paddenstoelen te vinden met positieve eigenschappen die wij als mens kunnen benutten.

Foto door Anna Shvets op Pexels.com

Enkele van die eigenschappen zijn:

  • omheining
  • geneeskrachtig
  • vers eetbaar
  • als noten, granen en zaden
  • groenbemester
  • verwerkt eetbaar
  • houtproductie
  • bestuiving (vlinders & bijen)
  • wortels
  • windkering
  • medicijn

Mooi, wild en lekker

Hieronder ziet u een (klein) aantal planten die u vast wel bekend voorkomen. Wist u ook dat ze inheems zijn en ook nog eens lekker zijn.

Achillea millefolium

  • Kleur: wit, roze
  • Bloeitijd: juni-nov
  • Levensduur: meerjarig of vast
  • Grondsoort: zand, veen, klei
  • Vochtigheid: droog, vochtig
  • Licht: zon
  • Vlinderplant: Ja – waardplant, nectarplant
  • Insectenplant: Ja – wilde bijen, hommels
  • Medicinale plant: Wordt gebruikt bij kramp en als ontstekings remmer en bij kneuzingen.
  • Eetbaar: Jonge bladeren in salades, soepen en sauzen, of gefrituurd. De bloemen zijn te gebruiken in dressings, of gedroogd tot poeder in allerlei gerechten.
  • Theekruid.

Galium verum

  • Hoogte: 40 tot 120cm
  • Kleur: geel
  • Bloeitijd: juni-okt (herfst)
  • Licht: zon
  • Vlinderplant: Ja – waardplant, Waardplant voor klein avondrood.
  • Insectenplant: Ja
  • Medicinale plant: Geneeskrachtige plant: wordt in de fytotherapie gebruikt.
  • Eetbaar: Eetbare plant: De plant bevat stremsel, dat bij de kaasbereiding gebruikt kan worden.
  • Met de kleurstof uit de bloemen wordt Chesterkaas geelachtig-oranje gekleurd, hetgeen tevens de speciale smaak aan deze kaas geeft
  • Verfplant: Verfplant: uit de wortel kan een rode en uit de bloemen een gele kleurstof worden gehaald.

Saponaria officinalis

  • Hoogte: 40 tot 80cm
  • Kleur: wit, tot licht roze
  • Bloeitijd: juli-sept
  • Levensduur: meerjarig
  • Grondsoort: zand tot lichte zavel
  • Kalkhoudend: neutraal tot kalkrijk
  • Voedselrijkdom: matig voedselrijk
  • Vochtigheid: droog tot vochtig
  • Licht: zon
  • Vlinderplant: Ja – nectarplant – bijen en hommels
  • Medicinale plant: Geneeskrachtige plant.
  • Eetbaar: Eetbare plant: bloemen in salade, wortels zijn giftig!

Silene vulgaris

  • Hoogte: 30 tot 60cm
  • Kleur: wit
  • Bloeitijd: mei-sept
  • Licht: zon
  • Natuurlijke standplaats: Vaak omgewerkte grazige grond, grasland, bermen en op hellingen en ruderale plekken.
  • Vlinderplant: Ja – nectarplant, voor nachtvlinders
  • Insectenplant: Ja, De nectar bevindt zich aan de basis van de kelk, zodat insecten zich ver in de buis moeten wringen om de nectar te bereiken. Dit zou bestuiving verzekeren, ware het niet dat hommels geleerd hebben deze lastige weg te omzeilen door aan de basis een gat te bijten.
  • Medicinale plant: Medicinale plant.
  • Zou melkproductie van koeien bevorderen.
  • Eetbaar: Delen van de plant (voor de bloei) worden in salades gebruikt.

Filipendula ulmaria

  • Kleur: wit, tot creme
  • Bloeitijd: juni-sept
  • Levensduur: meerjarig of vast
  • Grondsoort: zand, leem, veen, zavel, lichte klei, klei, löss, maar niet op zeeklei.
  • Vochtigheid: vochtig, nat
  • Licht: zon, halfschaduw
  • Vlinderplant: Ja – waardplant, nectarplant
  • Insectenplant: Ja – wilde bijen, honingbijen, Drachtplant.
  • Medicinale plant: Geneeskrachtige plant. Vroeger werd de plant gebruikt als middel tegen gal- en nierziekten, maar ook tegen jicht en zenuwpijn.
  • Eetbaar: Keukenkruid, bloemen en bladeren worden in thee gebruikt.

Malva moschata

  • Hoogte: 10 tot 70cm
  • Kleur: roze, soms wit
  • Bloeitijd: juli-sept (herfst)
  • Grondsoort: alle grondsoorten, Doorlatende, humeuze grond
  • pH (zuurgraad: neutraal
  • Vlinderplant: Ja, O.a. voor de distelvlinder.
  • Insectenplant: Ja
  • Bijzonderheden: De naam kaasjeskruid heeft waarschijnlijk verband met de vorm van het zaad, dat lijkt op een ronde platte kaas.
  • Natuurlijke standplaats: Bermen, grasland, heggen (voedselrijke zomen), langs spoorwegen, ruderale en braakliggende plekken.

Allium schoenoprasum

  • Licht: zonnige plek
  • Vocht: vochtig
  • Grondvoorkeur: Lichte grond, Algemene gemiddelde grond, Zware grond
  • Grondsoort: zand, klei, zandig veen, zandige klei, leemhoudend zand
  • Voedselrijkheid: voedselrijke grond
  • Natuurlijke groeiplaatsen: Grasland, Oever
  • Bloemkleur: Violet
  • Bestuiving/nectar: Bijen
  • Gram voor 1000 planten: 3

Althea officinalis

foto; De Cruydthoeck
  • Licht: zonnige plek, halfschaduw
  • Vocht: vochtig
  • Grondvoorkeur: Lichte grond, Algemene gemiddelde grond, Kalkrijke grond
  • Grondsoort: zand, kalkhoudende grond
  • Natuurlijke groeiplaatsen: Bos, Bosrand, Grasland
  • Bloemkleur: Blauw

Knautia arvensis

  • Hoogte: 20 tot 60cm
  • Kleur: lila, (zelden wit)
  • Bloeitijd: juni-okt
  • Voedselrijkdom: matig voedselrijk
  • Vochtigheid: vochtig
  • Licht: zon
  • Vlinderplant: Ja – nectarplant
  • Insectenplant: Ja, Knautiabij (Andrena hattorfiana) die speciaal afhankelijk is van deze plant. Ook veel bezocht door zweefvliegen.
  • Medicinale plant: Werd vroeger gebruikt tegen schurft
  • Eetbaar: Eetbare plant: bladeren in salade.

Salvia pratensis

  • Hoogte: 60 tot 80cm
  • Kleur: blauw, paars, zelden lichtblauw, roze of wit.
  • Bloeitijd: mei-juli (herfst)
  • Licht: zon
  • Natuurlijke standplaats: Groeit in graslanden langs rivieren en soms in kalkgrasland.
  • Vlinderplant: Ja – waardplant
  • Insectenplant: Ja
  • Eetbaar: Keukenkruid.
  • Beschermde soort (volgens de wet): Ja

Campanula persicifolia

  • Licht: zonnige plek, halfschaduw
  • Vocht: vochtig
  • Grondvoorkeur: Lichte grond, Algemene gemiddelde grond, Kalkrijke grond
  • Grondsoort: zand, kalkhoudende grond
  • Natuurlijke groeiplaatsen: Bos, Bosrand, Grasland
  • Bloemkleur: Blauw

Persicaria bistorta

foto; De Cruydthoeck
  • Licht: zonnige plek, halfschaduw
  • Vocht: nat
  • Voedselrijkheid: niet te arme grond
  • Natuurlijke groeiplaatsen: Bos, Bosrand, Grasland, Oever
  • Bloemkleur: Roze
  • Bestuiving/nectar: Vlinders, Bijen

EETBAAR BLOEMENMENGSEL MEERJARIG INHEEMS

Click op een soort voor een volledige beschrijving en de mogelijkheid om de zadenmix te kopen.

Het grote voordeel van inheemse planten is dat ze gewend zijn aan de lokale leefomstandigheden, zoals de grondsoort, zonlicht of juist (half-) schaduw. Wat ze allemaal met elkaar gemeen hebben is dat zij het beste gedijen in een schrale bodem. Het kan dus zijn dat de grond waar u inheemse soorten wilt laten groeien eerst moet verschralen.

Bij kwekerij De Cruydthoeck kunt u een lijst vinden met 71 inheemse planten.

Mocht u er van uitgaan dat uw gazon een wilde bloemenweide gaat worden, dan kunt u er voor kiezen om een zadenmengsel op uw gazon te zaaien. Echter is de concurrentie dan groot van het ‘gewone’ gras. Omspitten is ook geen goede optie omdat het gras dan gewoon weer terugkomt. Het beste (schraapt) steekt u de bovenste +/- 5 cm laag eraf. Ga vooral niet dieper, dan die 5 cm, de grond bewerken want dan helpt u alleen maar het bodemleven om zeep.

Een selectie berichten over wilde planten;

GO WILD! Een Wilde Bloemenweide in uw tuin.

De natuurrijke tuin is bezig met een flinke opmars. Steeds vaker ontdekken tuinbezitters deze tuinstijl. Dit soort tuinen zijn een stuk duurzamer dan de traditionele tuin en kennen een grote biodiversiteit (dierenleven). De natuurtuin of wilde tuin kan op verschillende manieren vorm krijgen. In eerdere berichten van de serie GO WILD! heeft u hier al…

Bloemenweide van Ham House.

Iets ten zuiden van Richmond in Londen ligt het landgoed Ham House aan de rivier de Thames. Het landgoed geniet de bescherming van het Britse National Trust om de reden dat het landgoed een uniek overblijfsel is uit de 17e eeuw van macht en mode. De tuin bevat een aantal wonderschone ‘Meadow’s’ met een bonte…

Een huis, vier daktuinen, twee bloemenweides en veertig berken.

‘The Muse’ is een energie-zuinig huis op zonnen-energie in Newington Green , in het noorden van Londen. Bij het eerste aanzicht zul je niet verwachten dat dit pand is uitgerust met vier daktuinen, inclusief twee grasveldjes en 40 bomen. In de tuinen kun je twee velden vinden met wilde bloemen speciaal gekozen om allerlei dieren…

GO WILD! gids bij het maken van een natuurlijke tuin – Deel 2

Combineren en indelen van planten in de natuurrijke tuin In deel 1 van deze gids over het maken van een natuur(rijke)tuin zijn we voornamelijk ingegaan waar u het beste uw inspiratie vandaan haalt, hoe belangrijk transparantie is en ook kwamen de drie belangrijkste lagen van een ontwerp aan bod. In dit vervolg ligt de nadruk…

TuInspiratie – Een Gids voor uw tuin-metamorfose

Deze tijd in het jaar is voor veel tuiniers, beginnend of ervaren, de tijd om na te gaan denken over plannen voor het nieuwe jaar. De meeste tuiniers maken hun nieuwe plannen al dromend tijdens werkzaamheden in de tuin, nu is het tijd om deze uit te gaan werken. Als u toch nog een beetje…

Onderhoud van meerjarige (vaste) mengsels:

  • De meerjarige (vaste) mengsels hebben een ontwikkelingsperiode van ongeveer 1 jaar.
  • In dit 1e jaar ontwikkelen de kiemplanten zich tot planten, het volgende groeiseizoen gaan deze planten bloeien.
  • Na de inzaai zullen ook de hier de in de bodem aanwezige ongewenste ruderale (1jarige) soorten gaan kiemen en sneller dan de vaste soorten die gezaaid zijn, uitgroeien en de gewenste soorten onderdrukken door concurrentie van licht, voedsel en water.
  • Het meest eenvoudige onderhoud bestaat uit het wegmaaien van de ongewenste soorten op 5-10cm hoogte met een grasmaaier op hoge maaistand of een maaibalk.
  • Dit maaibeheer wordt herhaald totdat de groei van de ongewenste soorten stopt.
  • Na de winter komen deze niet meer, of veel minder terug en is de bodem grotendeels bedekt met de vaste soorten.
  • Bij het mengen van vaste mengsels met eenjarige mengsels is dit maaibeheer niet mogelijk.

Als bloei in het eerste jaar gewenst is, is het beter om een mengsel met 1-jarige op een aparte strook in te zaaien met hierbij wat vast mengsel. Deze strook zorgt dan meteen voor bloei, maar kan niet op de hiervoor aangegeven manier beheerd worden. (bron; De Bolderik)

Het uitwieden van ongewenste soorten in vaste mengsels is minder gewenst omdat hierbij de bodem verstoort raakt en er kiemplanten verloren gaan.

Let op dat u beter uw zaden koopt bij een kwekerij in Nederland of Vlaanderen. Buitenlandse zadenmengsels bevatten vaak sterk invasieve soorten en worden er bij de kweek flink gifstoffen gebruikt, die hier al verboden zijn. Vaak komen deze zaden uit Oost Europa. Opletten dus wat u aanschaft.

LET OP! Bij verkeerd gebruik kunnen planten (kruiden) giftig zijn. Sommige soorten kunnen erg woekeren en ook dodelijk zijn voor vee en huisdieren. Er bestaan ook planten die duidelijke bijeffecten hebben. Dit artikel gaat in op inheemse planten die eetbaar zijn er wordt echter niet aangegeven hoe de planten behandeld moeten worden. TuinenStruinen en FloraFocus aanvaarden geen enige aansprakelijkheid voor enig gevolg direct of indirect voortvloeiend uit de in dit bericht vervatte gegevens. Raadpleeg daarom altijd meerdere bronnen. Bij twijfel kunt u contact opnemen met de Plantenziektenkundige Dienst in Wageningen. U kunt ook uw huisarts om advies vragen. Desondanks eet smakelijk!

Meest recente berichten:

Ton ter Linden en Gert Tabak bezoeken de oude Hortus Amsterdam

Door Gert Tabak Samen met mijn partner tuinontwerper/kunstschilder Ton ter Linden, geboren en getogen Amsterdammer, bezochten we aan het begin van het jaar zijn geboortestad, om herinneringen op te halen aan de geliefde plekken uit zijn jeugd; en natuurlijk deden we ook de Hortus Botanicus even aan. We waren diep ontroerd door de heerlijke ‘oude’…

Uliveto-tuin tussen de sequoiabossen in Californië U.S.A

Gelegen op de groene helling tussen de eiken savanne van de Santa Cara-vallei en de sequoiabossen van de Santa Cruz-bergen, nestelt deze moderne woning en bijgebouwen zich naadloos in dit drie hectare grote terrein. Vanaf het begin was het ontwerp bedoeld om op te gaan in de natuurlijke omgeving en de vergezichten van de aangrenzende…

Nu is de tijd voor de kamerplanten gekomen

Veel van ons plantliefhebbers hebben alles, in ieder geval binnenshuis, momenteel nog in de kerstsfeer. Heel veel green-lovers maken in de komende weken, na de kerst, weer plannen voor een groene beleving binnenshuis. Kamerplanten zijn weer helemaal trendy. Sommige mensen zien planten nog steeds als decoratie, met ongeveer dezelfde functie als een schilderij. Vaak gaat…

Struikheide, Dopheide, Schotse heide, de herwaardering van heide

De heidesoorten behoren met hun geringe hoogte, van 45 en 60 cm, tot de kleinste heesters. Een goede eigenschap zijn o.a hun bloeitijd en de hoeveelheid aan kleine bloemen. Een groot deel van de heidesoorten en cultivars fleuren onze wintertuin op, Sommige heidesoorten beginnen al in de herfst. We hebben heide te lang genegeerd, Terwijl…

Forest garden in Mexico, Valle de Bravo

Deze bostuin ligt op ongeveer 2 uur vanaf Mexico City in de streek Valle de Bravo. Deze regio staat bekend om het grote meer, het koele klimaat en de bossen waar de eik en de dennenbomen goed groeien. Van de jury Uit de juryverklaring: “Met zijn weelderige vegetatie benadert Forest Garden de locatie als een…

Groentrends van trendy tuinplanten 2023

Al enkele jaren doet Bloemenbureau Holland de promotie van de Nederlandse sierteeltproducten dit project doen zij in een gezamenlijk proces met Tuinbranche Nederland, Ibulb, inretail en Bureau Nijman + Van Haaster. De nieuwe trends zijn gebaseerd op de tijdgeest. De samenleving is uit balans door de vele kopzorgen rondom de energieprijzen, oorlog, klimaattransitie, woningnood. Polarisatie…

Kerstarrangementen inspiratie 2022

Het is een traditie om naast de buitenboel het huis van binnen te versieren. Een mooie kerstboom, poinsettia en verse bloemen mogen daarbij niet ontbreken. Jaren geleden werd er nog gewacht met kerstversieringen tot de Sint was vertrokken terug naar Spanje. Tegenwoordig is de kerstman er vaak al vroeg. Cijfers & trends In 2021 vierde…

Mien Ruys, de geschiedenis van vaste planten

Foto; Park Sorghvliet denhaag.com Als u in het voorjaar langs tuinen loopt ziet u daar de groene punten uit de zwarte grond te voorschijn komen. Het duurt vervolgens slechts een paar dagen voor de sprietjes uitgroeien tot frisgroene bladeren in een grote hoedanigheid aan vorm en kleur. Weldra komen ook de stengels en bloemen tevoorschijn.…

Bloembollen waar je blij van wordt!

Het kan nog zo’n mooie vlinderstruik zijn en voorzien van een etiket waarin verschillende tuinplanten worden aangeprezen als bij- en vlindervriendelijk, als de kweker chemische middelen en kunstmest (NPK) heeft gebruikt zijn ze echter niet zo vriendelijk. Echte bij- en vlindervriendelijke tuinplanten, heesters en bloembollen zijn door de kweker zonder kunstmatige chemische bestrijding en bemesting…

Garden Royalty Jimi Blake en zijn Hunting Brook Gardens

Hunting Brook gardens van biologisch tuinier Jimi Blake is een bekende tuin in Ierland. Ook Jimi Blake is behoorlijk bekend, ook buiten Ierland. Dat tuinieren in het bloed zit blijkt wel omdat Jimi’s (June Blake) zus ook een bekende tuinierster is en een bekende tuin heeft. Jimi Blake begon in de jaren negentig als tuinbaas…

Park Sloterdijk maakt velen blij en rijk

Aan de westkant van Amsterdam ligt station Sloterdijk, naar het dorpje waar nu alleen wat resten van over zijn. Station Sloterdijk is een belangrijk en druk knooppunt van trein, tram, bus en taxi. Het was op deze locatie een plek van leegstaande kantoren, zoals er tegenwoordig veel van zijn. Nu is er een radicale verandering…

Laden…

Er is iets fout gegaan. Vernieuw de pagina en/of probeer het opnieuw.