GO WILD! Tien tips om de biodiversiteit in uw tuin een boost te geven!

Een rijker dierenleven is een rijkere tuin!

Vanwege het grote oppervlak dat tuinen in ons land hebben kunnen tuiniers een belangrijke rol hebben in het vergroten van de biodiversiteit. Wanneer we een huis met een tuin kopen of huren begint in feite ook onze verantwoording voor tijdelijke gasten en permanente medebewoners.

(video) wat is biodiversiteit

WAT IS BIODIVERSITEIT

U heeft een tuin immers nooit alleen. Vogels bijvoorbeeld kunnen er voedsel vergaren, schuilen of zich er zo in thuis voelen dat ze er zich in voortplanten. Insecten kunnen er tijdelijk gast zijn maar zich ook permanent vestigen. Veel hangt af van de wijze waarop u de tuin heeft ingericht. In de regel is een tuin die van veel groen en weinig betegeling is voorzien altijd beter. Maar zonder de tuin nou helemaal te hoeven veranderen kan er met een aantal, toch vrij eenvoudige, aanpassingen al veel bereikt worden.

In dit artikel:

1 – Kies de juiste planten

Tuinontwerp: Ton ter Linden De Veenhoop foto: Gert Tabak

Bloemen voorzien insecten zoals bijvoorbeeld bijen en vlinders van het noodzakelijke stuifmeel en nectar. Bij het verzamelen hiervan zorgen zij voor bevruchting van de planten. Om het deze insecten niet al te moeilijk, zo niet onmogelijk, te maken kunt u beter niet kiezen voor overgecultiveerde bloemen, waar uzelf de meeldraden en stamper niet kunt zien (en ze ook vaak niet aanwezig zijn). Vaak gaat het hier om cultivars met dubbele, gevulde bloemen. Kies daarom liever voor de botanische – wilde – soorten, uitheems of inheems. Hoewel uit het oogpunt van duurzaamheid inheemse planten beter zijn. Let op! Bij de aanschaf van planten of zij biologisch zijn gekweekt.

In de regel zou je kunnen stellen dat, hoe goedkoper de plant is hoe groter de kans is dat zij zijn volgespoten met gif voor een snelle en daardoor goedkope teelt. Planten met veel gifstoffen op zich zijn uiteraard killing voor het dierenleven. Vraag hiernaar bij uw leverancier/kweker. Dan liever iets duurder of door uzelf opgekweekte planten uit zaad of stek.

Tulpen met goed te vinden stamper en meeldraden

Probeer bij uw plantkeuze een beplanting uit te vogelen welke bloeit van het vroege voorjaar (bijvoorbeeld Crocus en Mahonia) tot in het begin van de winter (bijvoorbeeld asters, sedums en klimop)

2 – Een mix van bomen en struiken

Malus ‘Toringo’ foto; van den Berk

Bomen en struiken bieden bescherming, geven goede broedplekken en zorgen voor voedsel. Fruitbomen geven bloesem als voedsel voor insecten en vruchten en zaden voor bijvoorbeeld vogels. Bovendien zijn zij natuurlijk ook een voedselbron voor mensen. Wanneer u een kleine tuin heeft is er niet altijd plaats voor bomen, u zou dan kunnen overwegen om een haag aan te planten van een verscheidenheid aan heesters. Een haag is immers altijd beter dan een schutting.

Tilia (Linde) Foto; Van den Berk

Uiteraard ziet het wildleven uw tuingrenzen niet als die van hen, zij zien altijd het grotere geheel, probeer dit ook zo te zien. Wellicht kunt u met uw enthousiasme uw buren aansteken om ook in te zetten op een rijker dierenleven (biodiversiteit).

Terug naar boven

3 – Ga met zorg om met volwassen bomen

In veel steden is er momenteel een ware kaalslag gaande in het openbaar groen. Veel grote bomen worden gekapt en al dan niet vervangen door kleine nieuwe exemplaren. Dit geeft een enorme kostenbesparing voor groenbeheerders door stukken en jaren minder onderhoud. Spreek uw gemeente hierop aan want de grote volwassen bomen zijn van onschatbare waarde voor de biodiversiteit!

Robinia pseudoacacia foto: v/d Berk

4 – Water is leven

foto; ensata.com

Als er een factor belangrijk is voor meer dierenleven in uw tuin dan is dat wel water. Hetzij in de vorm van een teil of emmer en anders als vijver. Als u vanwege uw tuinoppervlak of vanuit een klein budget maar één item kunt uitvoeren overweeg dan een waterelement, dit geeft altijd een hoog rendement.

Vissen in uw vijver zullen alles opeten wat in het water beweegt, dus liever geen vissen! Laat waterplanten zoveel mogelijk op een natuurlijke manier groeien. Laat in ieder geval één zijde van de vijver schuin aflopen, zodat allerlei schepsels de vijver makkelijk kunnen verlaten of juist bereiken. Hierbij kunt u bijvoorbeeld denken aan vogels die het heerlijk vinden om in laag water te poedelen.

5 – Leg een plek voor dood hout aan

Wat voorheen als afval beschouwt werd blijkt nu van groot belang voor een rijke biodiversiteit. Zo gaat het nu ook met dood hout, hier maakt u een stapel van (takkenril). Dode bomen en snoeiafval vinden hier een plek. U zult werkelijk versteld staan wat zo’n plek aan dierenleven trekt. Denk hierbij aan veel insecten maar bijvoorbeeld ook egels. Als u aan deze plek hout van bouwwerkzaamheden plaatst mag dit vooral geen bewerkt of van verf voorzien hout zijn. Deze houtrillen kunnen er fraai uitzien en een aanwinst in uw tuin zijn, denk hierbij aan zwammen en mossen.

6 – Maak uw eigen compost

Vrijwel niets aan plantaardig materiaal hoeft u tuin te verlaten. Afval heeft u dus vrijwel niet meer, dit is pure winst en stukken duurzamer. U maakt van het plantaardig (en zelfs van dierlijke oorsprong) materiaal nu uw eigen compost!

Behalve het voordeel dat u behaald uit kostenbesparing en het vergroten van de duurzaamheid van uw tuin is een composthoop een waar paradijs voor veel dierenleven. Er ontstaan in een composthoop ook veel (inheemse) schimmels en bacteriën. De makkelijk te produceren compost zorgt voor een gezonde bodem met alles wat daar in en op leeft. In een volgend deel gaan we meer in op maken van compost op een biologisch-dynamische wijze.

Terug naar boven

7 – Geef vogels het jaar door voedsel en water

Vooral tijdens de winter kan een aanvullende maaltijd het verschil betekenen tussen leven en dood. Het primaire voedsel voor tuinvogels bestaat uit bessen en zaadhoofden. De aanvulling vooral tijdens flinke kou bestaat uit: pinda’s, zonnebloemhoofden, zaden, keuken/etensresten en vetballen. Schoon en niet bevroren drinkwater is ook van levensbelang.

Tuinreservaatbordje bij de Geelvinvk Hinloopen tuin in Amsterdam

Uiteraard kiest u een plek waar katten geen kwaad kunnen. Dit voedsel en water is een eenvoudige manier om de biodiversiteit in uw tuin een flinke boost te geven.

8 – Wees niet al te netjes

Dit is dus geen excuus om er een rotzooitje van te maken! In plaats van blad weghalen in de winter maakt/harkt u er nu hoopjes van die u laat rusten. Stel veel snoeiwerk uit tot na de winter. Vaste (meerjarige) planten snoeit u nu na de winter. Het z.g.n afterlife van planten kunnen een waar sieraad zijn in uw borders en zijn de holle stelen een plek voor overwinterende insecten. Stapeltjes stenen zijn ook een goede plek voor veel overwinteraars.

Terug naar boven

9 – Laat een stuk gazon ‘verwilderen’

Gazon is er in overvloed en geeft deze monocultuur slechts een klein voordeel in biodiversiteit. In de V.S bijvoorbeeld bestaan veel tuinen voor het overgrote deel uit gras. Er is in de Amerikaanse tuinen zoveel gras dat een oppervlakte van Engeland en Wales tezamen gevuld kan worden met alleen maar gras. In het V.K. is er genoeg gras om Greater London in zijn geheel te voorzien van gras.

Als u een complete metamorfose van uw grasmat niet ziet zitten kunt u natuurlijk altijd een gedeelte van het gazon benutten voor een groter aandeel in biodiversiteit. U kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om een gedeelte wat amper word belopen door te laten groeien (verwilderen). Of u kiest voor een op uw omstandigheden toegespitst zadenmengsel te gebruiken.

Eerder hebben we bij tuinenstruinen.org al veel aandacht besteed aan dit onderwerp;

10 – Tuinier zo duurzaam mogelijk

Simpelweg geen of zo min mogelijk gebruik maken van brandstoffen die onvervangbaar (of eindig) zijn helpt al een hoop. Ook de aanschaf van bestrijdingsmiddelen op synthetische basis is niet duurzaam. Het liefst gebruikt u uw eigen compost om de grond te verbeteren. Immers, een gezonde bodem zorgt ook voor gezonde planten die minder snel ziek worden.

Ook door het vergroten van de biodiversiteit werkt in veel gevallen voor een gezondere tuin waar ziektes en plagen eerder een natuurlijke vijand hebben.

Recente berichten:

PrachtPlant: Monarda, Bergamotplant

Monarda of met de Nederlandse naam bergamotplant is een heerlijk geurende plant. De Nederlandse naam zou vermoeden dat deze de leverancier is van bergamotolie, dit is een grondstof voor de Earl Grey-thee. Deze bergamot komt van een sinaasappeltje. Monarda heeft zo’n sterke geur dat als je er vlak langs loopt je er niet aan kan […]

Planten voor de Stijltrends 2022

Bloemenbureau Holland ontwikkelt jaarlijks twee Trend Collecties die aansluiten bij huidige trends. Eén collectie voor de lente/zomer en één voor de herfst/winter. Het is nu alweer 3 jaar dat Bloemenbureau Holland de Trend Collecties ontwikkelt, “Hiermee voorzien we in de behoeftes van de consumenten, die continue veranderen. Zo blijven bloemen en planten jaarrond top-of-mind bij […]

Lessen van de Meesters (2): Rob Leopold en eenjarige als finishing touch

Tijdens het in Arnhem georganiseerde symposium; Perennial Perspectives (1996), kwamen tijdens de lezingen een groot aantal binnen- en buitenlandse tuinmensen aan het woord. Een ding wat zij allemaal met elkaar gemeen hadden was hun voorkeur aan natuurlijke tuinen en parken en dat zij door het delen van elkaars kennis dat van hunzelf konden vergroten. In […]

RHS Chelsea Flower Show 2021 Bulletin – De Tuinen

Het is bij tuinenstruinen.org een traditie geworden om u van zoveel als mogelijk van de RHS Chelsea Flower Show op de hoogte te brengen. In dit bericht geven we een zo goed mogelijk overzicht van de tuinen op de show. Normaliter zou de show nu al lang achter de rug zijn, aangezien de huidige situatie […]

June Blake’s tuin in Ierland van aparte schoonheid

Veel mensen, al of niet tuiniers, bezoeken met enige regelmaat bezoektuinen, deels is dit een recreatieve gebeurtenis, maar kan ook zijn om inspiratie op te doen. Vaak laten we ons hierbij niet al te veel beïnvloeden door de tuinstijl van de te bezoeken tuinen. Namelijk open staan voor nieuwe paden in te slaan hoort toch […]

Met de juiste planten een ‘jaarrond’ bijen in de tuin of balkon

Een tuin, in wat voor formaat dan ook, kan altijd op de een of andere manier bijdragen aan behoud of zelfs vergroten van de biodiversiteit. Veel tuiniers trekken zich het lot van bijen, vlinders en andere insecten, aan. Het spreekt voor zich dat hoe groener de tuin is, des te beter voor de biodiversiteit. Gelukkig […]

PrachtPlant: Passiflora (passiebloem)

Al eeuwenlang spreekt de Passieplant, met zijn prachtige bloemen, tot de verbeelding van velen. Voor zover we terug kunnen kijken in de geschiedenis zijn het Spaanse ontdekkingsreizigers geweest die in de zestiende eeuw bij het ontdekken van de nieuwe wereld de plant ontdekten. De reizigers waren katholiek en zagen in de bloem die in het […]

Palmen in de polder: Een tuin met exotische uitstraling

Een (winterharde) palmboom of boomvaren in de polder is allang geen bijzonderheid meer. Door de mildere winters en warmere zomers is de keuze aan planten uit tropische en warmere regionen flink groter geworden. Ook zijn er planten die eerder alleen als kuipplant konden worden ingezet nu meer beschikbaar voor de tuinier. Het gevolg is steeds […]

Vormsnoei: levende kunstvorm van alle tijden

Het snoeien van planten, struiken en zelfs bomen in geometrische, fantasierijke figuren, maar ook theepotten en dieren. Ook bestaande vormen zoals ballen of kubussen, obelisken,piramides, kegels of gelaagde platen en taps toelopende spiralen. Tijd om deze kunstvorm in de tuinarchitectuur eens nader te bekijken. Hoewel in ons land ook nog weleens deze levende kunstvorm Topiary […]

Meest recente GO WILD! berichten:

Foto 1: Intratuin Naturalis

Terug naar boven