Skip to content

Ellen van der Peet: Zaaien met de natuur mee

Wie zaait zal (hopelijk) oogsten: het zaaiseizoen is geopend. Na een lesje Lathyrus zaaien, weet ik dat je daar vroeg mee moet beginnen. Lathyrussen met ‘ lange benen’ kun je anders wel vergeten. ‘ Bloeien zal ie’, zo rond de langste dag. Met korte of lange stelen, dat hangt van veel af. Online en ook in tijdschriften lees je hoe gemakkelijk Lathyrussen te zaaien zijn. Maar zaaien is ook opkweken. Na het verschijnen van mijn blogbericht op Facebook liep het storm met bezoekers op mijn blog. Nogmaals het bewijs dat Lathyrussen zaaien alles behalve simpel is, maar wel de moeite waard. Ik ben braaf op tijd gestart en heb inmiddels al wat zaailingen kunnen verpotten en een plekje gegeven in de broeibak die ik voor het eerst dit jaar in de tuin heb staan. Een bak vol groene beloften is het: radijsjes, sla, en koolrabi waarvan de caissières bij Albert Heijn bijna nooit weten wat ze op de band hebben liggen.. Ik hoop het allemaal te gaan oogsten.

Maar de broeibak zal ook dienst doen voor mijn zaaipogingen van bloemen want een ‘flowerjunkie’ blijf ik. Ik ben mede door mijn werk taalgevoelig ingesteld en val soms over het gebrek aan of de tegenstrijdige aanwijzingen op zakjes van zaden. Want niet alleen bladen maken er soms een potje van met onduidelijke of onjuiste adviezen, maar ook de leveranciers van onze zaden. Wat is er gemakkelijker dan kiemzaden zaaien vooral met een heel handig kiemschaaltje? Op de verpakking van het schaaltje aanwijzingen voor het zaaien. Eerst het water in het bakje, tot onderkant rooster en dan strooien van zaden. Op het zakje zaden een tegenovergesteld advies: strooi de zaden op het rooster en vul het bakje met water.

Nou behoor ik gelukkig tot de ‘rekkelijken’. Voor de ‘preciezen’ onder ons vormen dergelijke contrasterende aanwijzingen hoofdpijndossiers.

falliong in love
papaverveld Tholen Zeeland

What’s in a name?

Bloemzaden moeten het niet alleen hebben van mooie foto’s op de verpakking. Namen, daar zijn we ook gevoelig voor. In ieder geval vrouwen zijn het durf ik zo maar te zeggen. Ik hoor graag voor welke mannen het ook geldt (en voor welke vrouwen niet). Als een papaversoort ‘Falling in love’ heet, en wordt omschreven als een mengsel van bijzondere tweekleurige bloemen, die zijn voorzien van lichte randen in de tinten roze, zalmroze en koraalroze, dan ben ik verkocht. Wat ik ook echt kan waarderen, is historische informatie op een zaaizakje. Bijvoorbeeld over het viooltje Velour Chocolate Frost (fluwelen, bevroren chocolade). De naam doet me al smelten maar als ik lees dat zelfs de Griekse wijsheren vertellen over violenverkoop in Athene 400 jaar voor Christus, dan heb je me helemaal. Wat een historisch verleden heeft een simpel viooltje, binnenkort weer bij iedere bouwmarkt in Nederland te koop.

De zaadjes worden geleverd in een doorzichtig buisje, dat oogt heel speciaal en kostbaar. Alle reden om eens goed na te zoeken op internet hoe je dat eigenlijk goed doet: viooltjes zaaien. Een super handige website vind ik  www.zaaisite.nl basisuitleg, handige tips en uitleg per plant, zowel van eenjarige, meerjarige als vaste planten. Heel erg aanbevolen dus. Maar het allerbeste doet de natuur het zelf. Speur naar uitgezaaide plantjes, verrassingen die er zomaar zijn in je tuin. Wat wil je nog meer. We moeten de grootste moeite doen om de natuur na te bootsen: de juiste temperaturen, wel of niet bedekt, koude periode ja of nee, voorkomen dat zaden uitdrogen, niet te lang laten liggen, et cetera. Verspreiding door de wind, vogels en mieren; zaden zijn ongelooflijk inventief om hun doel te bereiken en spannen graag anderen voor hun karretje. Daarnaast strooien ze een enorme hoeveelheid zaad in de rondte. Einddoel enkele of heel veel nakomelingen, afhankelijk van de juiste omstandigheden. Ook de menselijke voortplanting volgt dit patroon:  veel zaden verspreiden om de beste zijn doel te laten bereiken.

Als we zelf gaan zaaien, zien we het liefst alle zaadjes tot plant verrijzen om zoveel mogelijk uit één zakje te halen. Eigenlijk heel tegennatuurlijk.

cyclaamIMGP3612.JPG.bew

 

Cyclamen

Vorig jaar kocht ik drie cyclamen (coum) plantjes in het arboretum Kalmthout, geënthousiasmeerd door mijn bezoek aan de prachtige Altamontgardens in Ierland waar de plantjes prachtig combineren met sneeuwklokjes. Ook bij sneeuwklokjeskoningin Annie Fallinger in Dordrecht trof ik de combinatie aan. Mijn ervaringen met cyclamen binnen waren niet zo heel erg positief: lastig om ze goed te houden. Hoe zou het buiten gaan? Gewoon proberen. Je hart begint alvast wat sneller te kloppen als de plantjes de zomer overleefd blijken te hebben en in het najaar weer opduiken in de border. Hoera: het eerste succesje is daar. De tere bloemetjes liggen in eerste instantie nagenoeg plat op de grond voor ze zich in de winter oprichten en echt in bloei gaan. Maar mijn verbazing is pas echt groot als ik binnen een jaar de eerste nakomelingen aantref.

cyclamenzaailingen
Zaailingen van Cyclamen

Piepkleine ronde blaadjes zijn het. Ik denk dat het minicyclamen zijn, maar om zeker te zijn post ik een berichtje in een tuingroep op Facebook. Al snel wordt mijn vermoeden bevestigd. Dacht ik er eerst een stuk of zeven te hebben, als ik twee weken later ga zoeken en tellen, vind ik er al snel minstens 20. En als ik heel goed kijk, ontwaar ik ze ook in de spleten tussen de scoria brics, het tuinpad van mijn vader. Ik peuter ze heel voorzichtig eruit, prachtig zo’n miniplantje. Hier kunnen ze niet blijven staan, dus geef ik ze heel voorzichtig een nieuw plekje, op goed geluk. In de tuingroep heb ik inmiddels de volgende aanwijzing gekregen: “niet pamperen, gewoon laten staan. Als je het echt nodig vindt, verplaats ze dan over een paar jaar.” Kijk, dat zijn nou eens prettige aanwijzingen: helemaal niks doen voor het beste resultaat. Tuinieren met de natuur mee, is en blijft mijn motto. Veel succes met zaaien! Of laat je planten lekker zaaien en neem je tuin volgend jaar onder de loep op zoek naar miniatuurtjes..

Ellen van der Peet groenjournalistiek.nl

Bekijk HIER het vorige bericht van Ellen van der Peet.