GO WILD! Impact van Grassen

gt 1
Tuin: Ton ter Linden Fotografie: Gert Tabak

Grassen zijn lange tijd door veel tuiniers genegeerd. Vooral de laatste jaren is daar flink verandering in gekomen. De coventionele border maakt steeds vaker plaats voor een border met een meer natuurlijke uitstraling. Bij deze naturalistische benadering van een beplanting speelt transparantie een belangrijke rol,  grassoorten zijn daarbij bij uitstek geschikt. De lange tijd dat gras er aantrekkelijk uit ziet en de betrouwbaarheid zijn ook zeker enkele redenen waarom we in steeds meer tuinen grassen tegenkomen.

Grassen geven nieuwe Impuls

Misschien wel de belangrijkste eigenschap van grassen, maar ook van zeggen (Carex), veldbies (Luzula) en de Lirriope-soorten,  is dat zij ons doen denken aan natuur. Er is een steeds groter wordende groep (nieuwe) tuiniers op zoek naar het ‘natuur’ gevoel in de tuin. De grote hoeveelheid beton om ons heen doet ons steeds vaker verlangen naar de natuur, we zijn het steeds meer gaan missen.  Dit verlangen naar natuur heeft de natuurlijke tuinstijl een grote impuls gegeven. Een groot gedeelte van onze wilde flora bestaat uit grassen. In tuinen die zijn gelegen aan het open landschap kunnen grassen de verbinding vormen tussen tuin en omgeving. In de stadstuin is het een herinnering en verlangen aan wilde natuur.

gt 5
Tuin: Ton ter Linden Fotografie: Gert Tabak

Groeiwijze

Grassen (en zeggen en biezen) hebben lijnvormige bladeren en zijn eenzaadlobigen (monocotylen).  De meest bekende groeiwijze van grassen is zodevormend, de horizontaal groeiende wortels vlechten zich in elkaar tot een gazon. Matvormende grassen breiden zich gestaag uit en vormen een dichte mat. Carex-soorten  hebben deze eigenschap en zijn daarom steeds populairder als bodembedekker. Polvormende grassen zoals Miscanthus en Calamagrostis vormen een stevige pol tot ze hun formaat hebben bereikt en groeien vervolgens niet verder.

gt 3
Tuin: Ton ter Linden Fotografie: Gert Tabak

De veelzijdigheid

Grassen reageren bij uitstek op weersomstandigheden waardoor er altijd wel iets te beleven valt in uw tuin. Bij het minste zuchtje wind maken de fragiele bladeren van Stipa, Miscanthus en Molinia als het ware een dansje in uw tuin. Een ander mooi kunstje van grassen is het subtiel opvangen van licht. De op haver lijkende zaadhoofdjes van Stipa gigantea lijken oranje verlicht in de ochtend en avondzon. Andere grassen die licht opvangen zijn bijvoorbeeld: Molina, Panicum en Miscanthus. Met grassen valt er dus altijd wel iets te beleven in uw stukje paradijs.

Siergrassen met een fraai wintersilhouet zijn bijvoorbeeld het prachtriet (Miscanthus), struisriet (Calamagrostis) en vedergras (Stipa).
Een grote pol gras neemt al snel een vierkante meter in beslag, wel iets om rekening mee te houden in het ontwerp.
Siergrassen vormen de basis van een prairietuin, probeer eens echte prairiegrassen zoals Groot Prairiegras (Andropogon), Sorghastrum en Sporobolus.
Wilt u ook ’s winters genieten van mooi blad kies dan wintergroene soorten: zegge (Carex), smele (Deschampsia), zwenkgras (Festuca), sierhaver (Helictotrichon), veldbies (Luzula) en blauwgras (Sesleria).
De wintergroene siergrassen zijn uitstekend als bodembedekker te gebruiken, ideaal voor een onderhoudsvriendelijke tuin.

gt 9
Tuin:Ton ter Linden Fotografie: Gert Tabak

Het is zeker niet zo dat grassen alleen op hun plek zijn in de natuurtuin, ook in een meer traditionele border kunnen grassen een duidelijke verrijking zijn en de soms wat stijfjes aandoende beplanting wat speelser maken. De lijnvormige bladeren van grassen vormen een opvallend contrast met de bladvormen van veel vaste planten.

Combineren met Grassen

Vooral met de nieuwe generatie vaste planten die veelal inheems zijn voor Europa en het Noord-Amerikaanse continent laten grassen zich goed combineren. Niet zo vreemd natuurlijk als je bedenkt dat zij in de natuur ook buren van elkaar zijn. In onze stukjes nagebootste natuur komt het dan ook al snel over als heel natuurlijk.

GRASMIX 1
Miscanthus met (van linksonder naar rechtsboven) Helenium, Helianthus, Phlomis, Veronicastrum, Aster, Persicaria, Eupatorium.
gras mix 2
Panicum met (van linksonder naar rechtsboven) Achilea, Echinacea, Helenium, Lavatera, Verbena, Sedum, Rudbeckia, Perovskia, Lobelia

Nog enkele combinaties:

  • Carex – Aster, Cimicifuga, Campanula, Geranium, Persicaria, Rodgersia, Salvia
  • Miscanthus – Aster, Eupatorium, Helianthus, Persicaria, Phlomios, Veronicastrum
  • Panicum – Achillea, Echinacea, Lavatera, Perovskia, Rudbeckia, Sedum, Verbena
  • Spodiopogon – Aconitum, Echinacea, Persicaria, Sanguisorba
  • Stipa – Amsonia, Achillea, Artemisia, Eryngium, Papaver, Salvia

Siergras voor potten en bakken.

Veel soorten siergras groeien prima in een pot, als deze maar ruim genoeg is. Bijzonder voor het terras, met elk zuchtje wind bewegen de bladeren. Gebruik altijd verse potgrond en meng er wat scherp zand door. Geef regelmatig water en ook plantenvoeding. Zorg ook altijd voor een goede afwatering, gietwater en regenwater moet wel goed weg kunnen lopen.
Een mooi siergras voor een pot is bijvoorbeeld het vedergras (Stipa tenuissima), maar denk ook eens aan de wat onbekende Carex montana, zo’n 40 centimeter hoog met sierlijk overhangend blad. Kies voor een hoge, rechte pot bijvoorbeeld het Japans bosgras (Hakonechloa). Heeft u echt een ruime pot beschikbaar probeer dan de dwergvorm van het pampasgras, Cortaderia selloana ‘Pumila’, die 125 cm hoog wordt.

Onderhoud.

Siergrassen afknippen.
De meeste siergrassen zijn vaste planten, sterk en prima winterhard. Ze sterven ’s winters bovengronds af, in het voorjaar komen er weer nieuwe grassprietjes vanuit de wortels. Bij de meeste soorten blijven de afgestorven stengels ’s winters mooi rechtop staan. Ze zijn dan nog heel decoratief, zeker met een laagje rijp of sneeuw. Knip daarom de grassen pas in het voorjaar af, in de periode eind februari/begin maart als de eerste nieuwe sprietjes verschijnen. Een andere reden om siergrassen pas in het voorjaar af te knippen is dat er ’s winters regenwater in afgeknipte stengels blijft staan, waardoor de pol kan gaan rotten.

Siergrassen scheuren.
Siergrassen die als tuinplant aangeboden worden woekeren niet, maar de meeste siergrassen worden na verloop van tijd te groot. Door de pollen om de vijf jaar te scheuren wordt voorkomen dat ze te groot worden. Laat u de pollen te lang staan dan kunnen ze verhouten en dan is het moeilijk om ze nog uit de grond te krijgen. Het hart van de plant wordt dan ook vaak minder vol.

Wilt u mooie pollen houden dan is regelmatig delen dus wel nodig. U krijgt zo meteen gratis meer planten, leuk om weg te geven of om op een andere plaats te planten. Het hangt een beetje af van de soort: smele (Deschampsia) om de 3 a 4 jaar delen en prachtriet (Miscanthus) om de 5 a 6 jaar.

Rooi de hele pol op, steek hem in kleinere stukken met een scherpe spade en plant de mooiste stukken (buitenkant van de pol) dan weer terug. Dit is een klusje voor het voorjaar, knip de stengels dan meteen af. Geef ruim water, als snel zal er weer een prachtige pol siergras uit de wortels groeien.

gt 2
Tuin: Ton ter Linden Fotografie: Gert Tabak

Bekijk hier de andere delen uit de serie GO WILD!

Met dank aan Ton ter Linden en Gert Tabak